ယခင္ႏွစ္မွ ျဖစ္ပြားေနေသာ ကခ်င္ျပည္နယ္ေျမာက္ဖ်ားပုိင္းရွိ ပူတာအိုခ႐ိုင္တြင္ ဆန္ျပတ္လပ္မႈျပႆနာ မ်ားကို ယခုခ်ိန္ထိ ေဒသခံမ်ားၾကာရွည္ရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္ေသာေၾကာင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာမ်ား အားနည္းလာေၾကာင္းသိရသည္။
မိုး အဆက္မျပတ္ရြာသြန္းလို႔ မီးမရွိဳ႕နုိင္ေသးတဲ့ ေခါင္လန္ဖူးေဒသမွ ေတာင္ယာ။ ပုံ-KNG ကခ်င္သတင္းဌာန
ဆန္ျပတ္လပ္မႈျဖစ္ပြားေနခ်ိန္ ဆန္ေစ်းသည္လည္း အဆမတန္ထိုးတက္ေနေသာေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ားသည္ ဆန္အစား အျခားအစားအစာမ်ားကို အသက္ရွင္ေနႏိုင္ေရးအတြက္ စားေနရေသာေၾကာင့္ ၾကာရွည္တြင္က်န္း မာေရးထိခိုက္မႈ သိသိသာသာရွိလာေၾကာင္း မခ်မ္းေဘာေဒသခံ ေဒၚေဂနာ က KNG ကခ်င္သတင္းဌာသုိ႔ ေျပာသည္။
"ဆန္ေတြအရမ္းခက္ေနတယ္ မခ်မ္းေဘာမွာလည္း ေရာင္းတဲ့လူေတြက သိပ္မရွိဘူးေလ။ ဆန္မရွိတဲ့သူေတြက ေတာ့ ေျပာင္းဖူးေတြစား၊ ေတာက မွ်စ္ေတြရွာစား အဲလိုလုပ္ေနၾကတယ္။ ဒီဇင္ဘာေတာင္ မေရာက္ခင္ ကတည္းက ဆန္ျပတ္သြားတဲ့ သူေတြလည္းရွိေနျပီေလ။ အခုတေလာေတာ့ ပိန္းဥေတြစားေနၾကတယ္။ ပိန္းဥကေတာ့ တပုံးမွာ ၄ ေထာင္ေရာင္းတယ္။ အခုတေလာ ဖ်ားလည္း အရမ္းဖ်ားတယ္။ ငွက္ဖ်ားပုိးကမ်ားတာနဲ႔ တအိမ္ေထာင္မွာ ၃ ေယာက္ ၄ေယာက္ေတာ့ ဖ်ားေနၾကတယ္။ သက္ၾကီးပုိင္းက ေသတာလည္းရွိတယ္။"
ဆန္ျပတ္လပ္ေသာေဒသမ်ားသည္ ပူတာအိုျမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ေနာင္မြန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ေခါင္လန္ဖူးၿမိဳ႕နယ္၊ မခ်မ္းေဘာျမိဳ႕နယ္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အဓိက ျပႆနာသည္ မိုးအလြန္မ်ားၿပီး ၾကြက္ေပါေသာေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား၏လယ္ယာေျမမ်ားမွ အသီးအႏွံမ်ား၊ စပါးပင္၊ ျမက္ပင္ပါမက်န္ ၾကြက္စားကုန္ျပီး စပါးမျဖစ္ထြန္းေသာေၾကာင့္ ဆန္ျပတ္လပ္မႈအျပင္ ၀င္ေငြအတြက္လည္း ခက္ခဲသြားျခင္းျဖစ္သည္ဟု မခ်မ္းေဘာေဒသခံ ေဒၚေဂနာ က ဆက္ေျပာသည္။
"မႏွစ္တုံးက စပါးလည္းသိပ္မျဖစ္ထြန္းဘူး။ ၾကြက္ေတြေပါျပီးစားကုန္တယ္။ အခုတေလာက ဆန္ ၃ ပုံးမွာ ၅ ေသာင္းနဲ႔၀ယ္စားေနၾကတယ္။ မႏွစ္တုံးကနဲ႔ ဒီႏွစ္က ေစ်းလည္းအရမ္းတက္တယ္။ အရင္ကဆို ပုံမွန္ ၁ ျပည္မွာ ၁ ေထာင္ပဲ အခုေတာ့ ၁ျပည္မွာ ၃ ေထာင္ေက်ာ္ က်တယ္။ က်မတုိ႔ဆီမွာက ဆန္ကိုလည္း အနိမ့္ဆုံးဆိုတာ မရွိဘူး။ တမ်ိဳးထဲပဲေရာင္းတာပါ။ လယ္ထြက္စပါးက စားလုိ႔ေကာင္းတယ္။ အခုက ေအာက္ပုိင္းကလာတဲ့ ဆန္ေတြ၀ယ္စားၾကတာအညံ့စားေပါ့။ စားလုိ႔မေကာင္းဘူး။ ပုိက္ဆံမရွိတဲ့သူေတြ မုဆိုးမေတြက မ၀ယ္စားႏိုင္ဘူးေလ။"
ပူတာအိုခ႐ိုင္တြင္ ယခင္က ဆန္ ၁အိတ္ ေပါက္ေစ်း ၂ ေသာင္းခြဲ ေစ်းရွိရာ ယခုတြင္ ဆန္ တအိတ္လ်င္ ၅ ေသာင္းအထက္ ေစ်းရွိေနခ်ိန္ ေရာင္းမည့္သူမ်ားမရွိအေျခအေနျဖစ္သည္ဟု ေျပာသည္။
လြန္ခဲ့သည့္ မတ္လပိုင္းက အစိုးရဆန္အခက္ခဲေျဖရွင္းသည့္အစီစဥ္ျဖင့္ ၁ မိသားစုလ်င္ ႏို႔ဆီဗူး ၅ ခြက္စီကို ေ၀ေပးခဲ့ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားေျပာသည္။
ေဒသခံမ်ားသည္ ဆန္အခက္ခဲေၾကာင့္ တရုတ္ျပည္နယ္စပ္သုိ႔ သြားကာ ၀ယ္စားေသာ္လည္း ခရီးလမ္းေ၀းျခင္း ႏွင့္ ေငြေရးေၾကးေရး အခက္ခဲေၾကာင့္ ပုံမွန္သြားလာရန္ အခက္ခဲျဖစ္ေနေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေဒသခံမ်ားသည္ ျမစ္ၾကီးနားႏွင့္ အျခားေဒသမ်ားသုိ႔ ေျပာင္းသြားသူမ်ားလည္းရွိလာသည္ဟု ပူတာအုိေဒသခံ ဦးေဒးဗစ္က KNG ကခ်င္သတင္းဌာန သုိ႔ေျပာျပပါသည္။
"တခ်ိဳ႕မိသားစုေတြက မိသားစုအလိုက္ေျပာင္း ေရႊေမွာ္ရိွရာ တႏိုင္းသြားၾကတယ္။ ဖားကန္႔သြားၾကတယ္။ အဲလိုေပါ့ေနာ္။ သူ႕မိသားစုေတြကို ျမစ္ၾကီးနားမွာထားျပီးေတာ့ ပိုက္ဆံရွာႏိုင္တဲ့လူေတြက ေမွာ္ထဲသြားၾကတယ္။ က်မ္းမာေရးက်ေတာ့လည္း အင္မတန္မွဆိုးပါတယ္။ ခါတိုင္းႏွစ္ေတြထက္မကဘူး။ ေသတဲ့လူေတြလည္း မ်ားတယ္။ ဖ်ားနာေနတဲ့လူေတြလည္း မ်ားတယ္။ စားဖုိ႔ေသာက္ဖုိ႔က မရွိဘူးဆုိေတာ့ အဓိက အမ်ိဳးသမီးကေလး ေတြက ပိုျပီးခက္ခဲတာေပါ့။ အခုတေလာဆိုရင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြက နည္းနည္းရွိတယ္ဆုိေတာ့ အဲဒါေတြန႔ဲ ဆန္ျပဳတ္ေလးေတြ စားၾကတာေပါ့။"
ယခုႏွစ္မွာလည္း ေခါင္လန္ဖူးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ယခင္ႏွစ္မ်ားထက္ မိုးအ၀င္ေနာက္က်ျခင္းေၾကာင့္ လယ္ယာေျမမွာ ေရမရိွပဲလယ္စိုက္ဖို႔အခက္အခဲရိွေသာေၾကာင့္ လယ္ယာမ်ားပစ္ထားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ပူတာအိုေဒသခံတြင္ ဒီဆန္ျပတ္လပ္မႈ ျပႆနာကို ေျဖ႐ွင္းရန္ ျပည္နယ္အစုိးရမွျပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္အတြင္း ဆန္အိတ္မ်ားကိုေလယာဥ္ျဖင့္ ပုိ႔ေဆာင္ကာ ေရာင္းေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
သုိ႔ေသာ္ ယခင္ႏွစ္အတြင္း ျပည္လိုက္ျဖင့္ ၁ ၾကိမ္သာ ျဖန္႔ျဖဴးေပးႏိုင္ခဲ့ျပီး ၃ ရက္အတြင္း ဆန္မ်ားကုန္သြားခဲ့သည္ဟု ဦးေဒးဗစ္က ေျပာသည္။
"လြန္သြားတဲ့အခ်ိန္ေပါ့ေနာ္။ ၾကံ့ခိုင္ေရးက နည္းနည္းကူညီတယ္။ ဒါမဲ့ ကူညီတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ေရာင္းေပးတာပဲတေယာက္ကို ၄ ျပည္ေလာက္ပဲ။ အမ်ားၾကီးရတဲ့လူေတြေပါ့ေနာ္။ ၁ႏွစ္လုံးမွာ ၄ ျပည္ေလာက္ပဲ ေျပာတာေတာ့ အခမဲ့ကူညီတာလုိ႔ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ပိုက္ဆံေကာက္တာေပါ့။"
ယခုႏွစ္တြင္လည္း အစိုးရအာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ စီးပြားေရသမားမ်ားက ဆန္အိတ္မ်ား ေထာင္ဂဏန္း ႀကိဳတင္ သိုေလွာင္ထားျခင္းမ်ားကို ေဒသခံမ်ားျမင္ေတြ႕ရေသာ္လည္း ယခုခ်ိန္ေရာင္းေပးျခင္းမရွိေသးေသာေၾကာင့္ ဆန္ျပတ္လပ္မႈအခဲမ်ားကို အျမန္ဆုံးေျဖရွင္းရန္ အဖက္ဖက္မွ ေစတနာရွင္မ်ားကိုလည္း ေဒသခံမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။
ပူတာအိုခ႐ိုင္တြင္ ဆန္ျပတ္လပ္မႈမ်ားသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မွစတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ျပီး မိုးမ်ား၍ ၾကြက္ေပါေသာျပႆနာ ႏွင့္ အစိုးရႏွင့္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဖြဲ႔ KIA ႏွစ္ဖက္ တင္းမာေနခ်ိန္ စတင္ခက္ခဲလာျဖစ္ျပီးလမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးတြင္ လမ္းတံတားမ်ား ဖ်က္ဆီးမႈေၾကာင့္လည္း သြားလာေရးအတြက္ အဆင္မေျပမႈမ်ား ေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ေဒသခံမ်ားသုံးသပ္ေျပာဆိုသည္။
