ကမၻာ့ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ကို UN က သတ္မွတ္ထားခဲ့သည္။ ဇြန္လ(၅)ရက္ေန႔မွာ ကမၻာ့ပတ္၀န္းက်င္ ေန႔ World Environment Day ျဖစ္သည္။ ထိုေန႔က်ေရာက္တိုင္း ကမၻာသူကမၻာသားမ်ားက ဂုဏ္ျပဳႀကိဳဆိုေလ့ ရွိ၏။
ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာစီမံခ်က္မ်ားကို မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၏ အေျခအေနေပၚလုိက္ကာ ခ်မွတ္ေလ့ရွိသည္။ ပတ္၀န္းက်င္အတြက္ ပထမဆံုးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ စီးပြားေရးဆိုင္ရာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး Economic reform ျဖစ္သည္။ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ရာတြင္ စီးပြားေရး ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္း အားလံုးပတ္၀န္းက်င္ညစ္ညမ္းမႈေလ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ သယံဇာတ ေခၽြတာေရးကို ဦးတည္ကာ ေဆာင္ရြက္ေရးျဖစ္စဥ္ ျဖစ္သည္။
ဒုတိယအေနျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမည္မွာ Ecological reform ေဂဟဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္ပါသည္။ ေလထု၊ ေျမထု၊ ေရထုတြင္း ညစ္ညမ္းမႈမရွိေစရန္ ျပဳျပင္ျခင္းႏွင့္ သစ္ေတာသစ္ပင္မ်ား ဇီ၀မ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲမ်ား ေရရွည္တည္တံ့ေရး စီမံမႈမ်ား ပါ၀င္ေစရမည္ျဖစ္ပါ၏။
တတိယတစ္ခ်က္မွာ Ethical reform ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္သည္။ ထုိကဲ့သို႔ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို Intelligence Quotient, (IQ) ျမင့္သူမ်ားက စြမ္းေဆာင္ႏုိင္သည္။ လူတစ္ဦးခ်င္းစီး၏ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္ႏွစ္ကာလအလိုက္ထူးျခားျဖစ္စဥ္ သက္တမ္းႏွင့္ စမ္းသပ္ၿပီး ဥာဏ္သက္တို႔ကို အခ်ိဳးခ်ထား သည့္ ကိန္းျဖစ္၏။ လူ႔ပတ္၀န္းက်င္ကို နည္းမ်ိဳးစံုသံုးစြဲလွ်က္ အသိပညာေပးႏုိင္စြမ္းရွိျခင္း ျဖစ္သည္။ အိုင္က်ဴျမင့္မားလာေစရန္ ျပည္သူမ်ားကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးရမည္ျဖစ္၏။
အနာဂတ္ပတ္၀န္းက်င္သစ္ကို သန္႔ရွင္းေစေအာင္စြမ္းေဆာင္ႏိုင္သူမ်ားမွ ယေန႔လူမ်ားျဖစ္သည္။ ယေန႔ လူမ်ားက How to do ႏွင့္ What to do ကို စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ႏုိင္ပါမွ အနာဂတ္လူတို႕မွာ ပတ္၀န္းက်င္ကို ႀကီးၾကပ္ စီမံခန္႔ခြဲခြင့္ရႏုိင္ေပလိမ့္မည္။ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္းက တစ္ေန႔တစ္ျခားသိသာ ထင္ရွားလာေန၏။ အေမရိကန္ဒုတိယသမၼတေဟာင္း ALGore က ကမၻာႀကီးပူေႏြးမႈေၾကာင့္ EL Nino မ်ား၀င္လာရသည္ဟု ဆိုခဲ့၏။ EL Nino ဆိုသည္မွာ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာတြင္းမွ ေရေအးစီးေၾကာင္းအစား ေရေႏြးစီးေၾကာင္း ၀င္ေရာက္ျခင္းျဖစ္သည္။
ထုိအခါ အေရွ႕ဘက္ ကုန္သည္ေလတို႔အားေပ်ာ့လာရာမွ အေနာက္ဘက္တြင္ ျပင္းထန္စြာတုိက္ခတ္လာၿပီး အင္ဒိုနီးရွားမွ ပူေႏြးေသာေရစီးေၾကာင္းတို႔က ပီ႐ူးေဒသသို႔ ေရႊ႕လ်ားလာၾကသည္။ ထုိအခါ ေရေအး စီးေၾကာင္းတို႔ ဆက္မစီးႏိုင္ၾကေတာ့ပဲ ေရေနသက္ရွိမ်ားေသဆံုးသြားခဲ့ၾကရသည္။ ထုိေရေနေမွ်ာေလွးမ်ား ေသဆံုးမႈေၾကာင့္ သမုဒၵရာတြင္း အစာကြင္းဆက္ျပက္သြားရသည္။ ထုိ႔ျပင္ ေလထုထဲသို႔ ကာဗြန္ဒိုင္ ေအာက္ဆုိက္မ်ားစြာကို ထုတ္လႊတ္ေပးျပန္ေတာ့သည္။ ေရေနသစ္ပင္မ်ား ေသဆံုးျခင္းက ႀကီးမားလွစြာေသာ ဆိုးက်ိဳးကို ျဖစ္ထြန္းေစျခင္းသာျဖစ္ပါ၏။
EL Nino မွာ (၇)ႏွစ္အတြင္းမွာ ၃ႀကိမ္လာႏိုင္၏။ EL Nino လာပါက ရာသီဥတု လြန္ကဲလာေစသည္။ ကမာၻ႕ေနရာေဒသအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းျခင္ိး၊ ေရလႊမ္းမိုးျခင္းတို႕ျဖစ္ေပၚေစသည္။
တစ္ခ်ိဳ႕ရပ္၀ွမ္းတြင္ မိုးေခါင္၍ ေရရွားေစသည္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ အင္အားႀကီးေသာ မုန္တိုင္းမ်ား ေမႊေစခဲ့ျပန္သည္။ ေလမုန္တုိင္းတို႕က ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသမ်ားကို ဆားငန္ေရႏွင့္ ဖံုးလႊမ္းေစသည္။ ပတ္၀န္းက်င္ ေဘးအႏၱရာယ္ေၾကာင့္ အိုးအိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရေသာ ဒုကၡသည္ဦးေရတိုးပြားလာေစသည္။ ကႏၱာရမ်ား ျဖစ္ထြန္း လာေစသည္။ မိုးေခါင္ေရရွားမႈေၾကာင့္ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးျခင္း တာရွည္လာ၏။ ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ျဖိဳးေရး စီမံခ်က္မ်ား အလ်င္မမွီခ်င္ေတာ့။
အစုိးရမ်ား ေခါင္းစားခဲ့ၾကရသည္။ ထို႕ျပင္အပူပိုင္းေဒသမ်ားတြင္ ေရာဂါမ်ိဳးစံုတို႕ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ပ်ံ႕ႏွံ႕ ကူးစက္ေစခဲ့ျပန္သည္။ ၀မ္းေရာဂါ၊ အူေရာင္ငန္းဖ်ားေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ တို႕ကုိ စဥ္ဆက္မျပတ္ျပန္႔ပြား ေစသည္ဟု ဆိုရမည္သာ။
အိုဇုန္းလႊာပါးလာျခင္းႏွင့္ ဖန္လံုအာနိသင္ဓာတ္ေငြ႕မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းမျပဳႏိုင္ပါက ကမာၻၾကီး၏ ပူေႏြးမႈကို ၾကီး ထြားေစႏိုင္သည္။ အိုင္က်ဴျမင့္မားလာေသာ ႏိုင္ငံသားမ်ားက ႏိုင္ငံဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ ေပလိမ့္မည္။ ကၽြန္မတို႕ႏိုင္ငံတြင္ စီးပြားျဖစ္လြယ္ေသာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ က်န္ရွိေနပါေသးသည္။
ထို႕ေၾကာင့္ အိုင္က်ဴျမင့္ေသာ လူမ်ားႏွင့္ အဖိုးတန္သယံဇာတမ်ားကို ထိန္းကြတ္ျပဳျပင္ႏိုင္ခြင့္ ရွိပါေသးသည္။
အိုင္က်ဴအမွတ္ ၁၀၅ ရရွိထားေသာ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံသားတို႕သည္ ပတ္၀န္းက်င္ပညာေပး ဇာတ္လမ္းမ်ား ရိုက္ကူး၍ စီးပြားဘက္ႏိုင္ငံမ်ားသို႕ ျဖန္႕ခ်ီလွ်က္ရွိသည္။ ပညာျမင့္၍ လူမ်ိဳးျမင့္ကာ လူမ်ိဳးျမင့္မွ ကမာၻၾကီးက ျမင့္မားလာမည္ကို ၾကိဳတင္ေတြးထားသည္ဟု ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံတြင္ ဘ၀ အေတြ႕ အၾကံဳ ျမင့္မားေသာ စြမ္းအားျပည့္ ဦးေႏွာက္ကို ပိုင္ဆိုင္ထားသည့္ သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ားကို လူသား အက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းမ်ား၌ သီးျခားတာ၀န္မ်ားေပးထားေၾကာင္း သိရွိရသည္။
ကိုရီးယားကဲ့သို႕ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြံ႕ျဖိဳးေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ႏိုးႏိုးၾကားၾကား ပါ၀င္ခြင့္ရေစရန္ စီစဥ္ေပးခြင့္ ရရွိျခင္းက ပတ္၀န္းက်င္မွ အပူကို အထိုက္အေလွ်ာက္ သက္သာေစခဲ့သည္ ဟု ပညာရွင္တို႕က ဆိုခဲ့သည္။ ယခုအခါတြင္ ပါတီအသီးသီးမွ တိုင္းျပည္ကို အလုပ္အေၾကြးျပဳရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကရာမွာ …. ႏိုင္ငံ့ တာ၀န္အဆင့္ဆင့္ကို လႊဲေျပာင္းတာ၀န္ယူၾကမည့္ ပါတီစံုမွ ႏိုင္ငံေရးသမားအင္အားစုတို႕တြင္ ၎တာ၀န္ယူ ႏိုင္မည့္ လုပ္ငန္းအတြက္ လံုေလာက္ေသာ ပညာဥာဏ္ဗဟုသုတ အၾကားအျမင္ႏွင့္ နားလည္တတ္ကၽြမ္းမႈကုိ ဦးစားေပးေရြးခ်ယ္တတ္ရန္လည္း လိုေပးသည္။ အဖြဲ႔ေပါင္းစံုဖြဲ႔ေသာ္လည္း အလုပ္မျဖစ္လွ်င္ အခ်ည္းႏွီးပင္။
ထို႕ေၾကာင့္ တိုင္းျပည္၏ အနာဂတ္ပတ္၀န္းက်င္ျပင္ဆင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အိုင္က်ဴျမင့္ေသာ ပညာရွင္မ်ား ပါ၀င္ရန္ လုိအပ္ပါ၏။ ဖြံ႕ျဖိဳးျပီး ဒီမုိကေရစီႏိုင္ငံမ်ားမွာလို လူမွန္ေနရာမွန္ ေရြးခ်ယ္ရန္ လို၏။ ကိုယ္ေျပာလွ်င္ ေခါင္းျငိမ့္မည့္သူကိုသာ ေရြးခ်ယ္မိပါက ႏိုင္ငံဖြံ႕ျဖိဳးေရးကို အေထာက္အကူျပဳႏိုင္မႈႏွင့္ ေ၀းသထက္ ေ၀းရမည္သာ ကိုယ့္လူကုိယ္သာတင္ျပီး ကုိယ္ကိုတိုင္၏ အိုင္က်ဴက ျမင့္မားမႈႏွင့္ အလွမ္းေ၀းပါက အနာဂတ္ ႏိုင္ငံ၏ အေရးက ရင္ေလးစရာပင္ျဖစ္ေပသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာ အိုင္က်ဴျမင့္မားသူမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ တာ၀န္ေပးျခင္းျဖင့္ ျမန္မာ့ပတ္၀န္းက်င္ အေရးကို ကိုယ္တြယ္ေျဖရွင္းခြင့္ ရႏိုင္ေၾကာင္း သတင္းေကာင္းပါးခြင့္ရမည္ဆိုလွ်င္ ………….. ျမန္မာတို႔၏ ဇြန္လ (၅)ရက္ေန႕ မ်ားစြာမွာ သာယာစုိေျပလာ ပါလိမ့္မည္ဟု…………။
