ျမန္မာနိုင္ငံ စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီ (ယာယီ)ႏွင့္ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီးဌာန တို႔က ၄င္းတို႔ ေရးဆြဲထားသည့္ ဥပေဒ မူႀကမ္း အသီးသီးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဘံုတူညီခ်က္ ရွာေဖြရန္ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးခဲ့ ေၾကာင္း စာနယ္ ဇင္းေကာင္စီ (ယာယီ) ၏ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေက်ာ္မင္းေဆြ က ေျပာသည္။
ယခုလ ၂၃ ရက္က ျမန္မာႏိုင္ငံ စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီ႐ံုးရွိ အစည္းအေဝး ခန္းမ၌ ေကာင္စီ ဥကၠ႒၊ အဖြဲ႕ဝင္ မ်ားႏွင့္ အတူ ျပန္ႀကားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ျမန္မာ့ အသံႏွင့္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားမွ ညႊန္ၾကား ေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးတင့္ေဆြ၊ ပံုႏွိပ္ေရးႏွင့္ စာ အုပ္ ထုတ္ေဝေရး လုပ္ငန္း အေထြေထြ မန္ေနဂ်ာ ဦးမ်ိဳးျမင့္ေမာင္ အပါအဝင္ တာဝန္ရွိသူ အခ်ိဳ႕တို႔ ေတြ႔ဆံု ညႇိႏိႈင္းေဆြး ေႏြးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ သည္။
ျပန္ႀကားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ေရး ဆြဲၿပီး ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္သို႔ ယခင္လက တင္သြင္းခဲ့သည့္ ပံုႏွိပ္ျခင္းႏွင့္ ထုတ္ေဝျခင္း လုပ္ငန္း ဥပေဒမူႀကမ္းႏွင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီ (ယာယီ) တို႔ ကေရးဆြဲ ထား သည့္ သတင္း မီဒီယာႏွင့္ ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝေရး လုပ္ငန္း ဥပေဒၾကမ္း တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အားသာခ်က္ အား နည္းခ်က္ မ်ားကို အေသးစိတ္ ညိႇႏိႈင္း ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ ရန္ အစီစဥ္ ရွိေႀကာင္းလည္း ဦးေက်ာ္ မင္းေဆြ က ေျပာသည္။
ဆက္လက္ျပီး ၄င္းက စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီ မွေရးဆြဲထားသည့္ သတင္း မီဒီယာႏွင့္ ပုံႏွိပ္ ထုတ္ေဝေရး လုပ္ငန္း ဥပေဒၾကမ္း ကို ျပန္ႀကားေရး ဝန္ႀကီးမွ မူ အားျဖင့္ လက္ခံသည္ဟု ဝန္ႀကီး ဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား က တစ္ဆင့္ ျပန္လည္ ေျပာျပခဲ့ေၾကာင္း ေျပာသည္။
ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီးဌာနမွ ေရးဆြဲ ကာ လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္သြင္းခဲ့သည့္ ပံုႏွိပ္ ျခင္းႏွင့္ ထုတ္ေဝျခင္း လုပ္ငန္း ဥပေဒၾကမ္းႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး သတင္း မီဒီယာ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ေနသူ မ်ားမွ ေဝဖန္မႈ မ်ားထြက္ေပၚ လာခဲ့၍ အားကစား၊ ယဥ္ေက်းမႈ ႏွင့္ ျပည္သူ႔ ဆက္ဆံေရး ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ သူရ ဦးေအးျမင့္ အပါအဝင္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားႏွင့္ သတင္း မီဒီယာမ်ား မတ္လ ၉ ရက္ေန႕တြင္ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ယင္း ဥပေဒ ၾကမ္း အား က်င္းပ ၿပီးစီးခဲ့သည့္ လႊတ္ေတာ္ ဆ႒မ ပံုမွန္ အစည္းအေဝးတြင္ ေဆြးေႏြး မႈ မျပဳႏိုင္ခဲ့ေပ။ သတင္း မီဒီယာ အဖြဲ႕အ စည္းမ်ား အပါအဝင္ စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီမွလည္း ထိုဥပေဒၾကမ္း အား သေဘာမ တူေၾကာင္း ကန္႕ကြက္ခဲ့ျပီး ေကာင္စီမွ ကန္႔ကြက္စာအား ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတထံ တင္သြင္းခဲ့သည္။
ကန္႔ကြက္ျခင္း ခံေနရသည့္ ပံုႏွိပ္ ျခင္းႏွင့္ ထုတ္ေဝျခင္း လုပ္ငန္း ဥပေဒ ၾကမ္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ယခင္လ ၂၃ ရက္ တြင္ ျပန္ႀကားေရး ဝန္ႀကီး ဌာန ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီးက စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီ ႏွင့္ ေတြ႕ ဆံုေဆြးေႏြး ခဲ့ၿပီး ထပ္မံ၍ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးရန္လည္း စီစဥ္ထား ေၾကာင္း သိရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီသည္ သတင္း မီဒီယာႏွင့္ ပုံႏွိပ္ ထုတ္ေဝေရးလုပ္ငန္း ဥပေဒၾကမ္း ကို ယခင္လက သတင္း မီဒီယာ အဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၊ ပံုႏိွပ္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၊ ဥပေဒ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ႏွစ္ႀကိမ္ ေတြ႕ဆံုကာ တတိယ မူၾကမ္း ေရးဆြဲ ၿပီးစီးခဲ့သည္။
Thursday, April 25, 2013
စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီႏွင့္ ျပန္ႀကားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ဥပေဒ မူႀကမ္း ဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြး
ျမန္မာ့ သြင္းကုန္မ်ားကို အေမရိကန္က အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ ေပးဖြယ္ရွိ
ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ သြင္းကုန္မ်ားအေပၚ အေကာက္ခြန္ ေကာက္ခံေနမႈကို အဆံုးသတ္ႏိုင္ေရး အတြက္ ကုန္သြယ္ေရး ဆက္ဆံမႈမ်ားကို အေမရိကန္က ျပန္လည္ေလ့လာ သံုးသပ္လ်က္ ရွိသည္။
အေမရိကန္ ေခတၱကုန္သြယ္ေရး ကုိယ္စားလွယ္ ဒီမီထရီရို႕စ္ မာရန္တစ္စ္ (Demetrios Marantis) သည္လည္း ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္ကာ ရန္ကုန္ႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္မွ အစိုးရအရာရွိမ်ားႏွင့္ စီးပြါးေရးထိပ္သီး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအား ေတြ႔ဆံုမည္ျဖစ္ဟု ဝါရွင္တန္မွ ေပးပို႔သည့္ ရိုက္တာ သတင္းတရပ္က ဆိုသည္။
လြန္ခဲ့ေသာ သီတင္းပတ္က မာရန္တစ္စ္၏ အာရွခရီးစဥ္ မစတင္မီ အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရး ကိုယ္စားလွယ္ရံုးက ထုိသို႔ျပန္လည္ေလ့လာသံုးသပ္ရန္ စတင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ထိုသံုးသပ္မႈအရ ျမန္မာႏွင့္လာအို ႏွစ္ႏိုင္ငံသည္ ကုန္သြယ္ေရးအထူးအခြင့္အေရးရ (GSP) အစီအစဥ္တြင္ ပါဝင္လာႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ထုိစနစ္အရ ႏိုင္ငံႏွင့္နယ္ေျမ ၁၂၈ ခုမွ ကုန္ပစၥည္း အမည္ ၅,၀၀၀ ခန္႔အထိကို သြင္းကုန္ခြန္ ေကာက္ခံျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ရရွိေစမည္ျဖစ္သည္။
GSP စနစ္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ စိတ္ဝင္စားေၾကာင္း ျမန္မာႏွင့္ လာအို အစိုးရမ်ားက မၾကာမီက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ သည္ဟု အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရး ကိုယ္စားလွယ္ ဌာနရံုး (USTR) က ျပည္ေထာင္စု ျပန္တမ္းအား ကိုးကား၍ ရိုက္တာသတင္းတြင္ ေရးသားပါရွိသည္။ ထိုျပန္တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ လူထု၏ဆႏၵသေဘာထားကို
ေတာင္းခံထားၿပီး ဇြန္လဆန္းတြင္ ၾကားနာမႈ ျပဳလုပ္ရန္ သတ္မွတ္ထားသည္။
ထိုသို႔ ျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္းကို အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ဖန္တီးေရးအတြက္ ျမန္မာ အစိုးရကို ကူညီရန္ အိုဘားမား အစိုးရ၏ ႀကိဳးပန္းေဆာင္ရြက္မႈ တစိတ္တပိုင္း အေနျဖင့္ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
ျမန္မာအစိုးရ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေသာ ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းမ်ားအေပၚ ဆုခ်သည့္အေနျဖင့္ ၾကာျမင့္စြာ ထားရွိခဲ့ေသာ စီးပြါးေရး ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈမ်ားကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ျပန္လည္ ရုပ္သိမ္းလုိက္ၿပီ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ပို႔ကုန္ အမ်ားစုအေပၚ ပိတ္ဆို႔ထားမႈမ်ားကိုလည္း ေျဖေလွ်ာ့ေပးလိုက္ၿပီ
ျဖစ္သည္။
အဝတ္အထည္ႏွင့္ အျခားကုန္စည္ ေဒၚလာ ၂၇၅ သန္းဖိုးကုိ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံက သြင္းကုန္ ပိတ္ဆို႔မႈ မျပဳလုပ္မီ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွ တင္သြင္းခဲ့သည္။ အကန္႔အသတ္အမ်ားစုကို ဖယ္ရွားၿပီးခ်ိန္မွစ၍ လြန္ခဲ့ေသာလမ်ား အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သြင္းကုန္မ်ားကို တတိတတိ တင္သြင္းခဲ့ရာ ဇန္နဝါရီလက ေဒၚလာတသိန္းဖိုးႏွင့္
ေဖေဖာ္ဝါရီလက ေဒၚလာႏွစ္သိန္းဖိုး ရွိခဲ့သည္ဟု ဝါရွင္တန္မွ ေပးပို႔သည့္ ရိုက္တာသတင္းတြင္ ေရးသားထားသည္။
ရွမ္း ေတာင္ေျမာက္တပ္မ်ားမွ ႏိုင္/က်ဥ္းမ်ား မလြတ္ေသး၊ SSNA မွ ၄၀ လြတ္ေျမာက္လာ
ခ်င္းမုိင္(မဇိၥ်မ)။ ။ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ျဖင့္ အဂၤါေန႔က လြတ္ေျမာက္လာသူ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၅၉ ဦးထဲတြင္ ရွမ္းလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔တခုမွ ၄၀ ဦး ပါဝင္လာေသာ္လည္း ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ ေတာင္ပုိင္း (RCSS/SSA) အဖြဲ႔ဝင္ တဦးမွ လြတ္လာျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း ဗုိလ္မွဴး ဆုိင္းေလာဝ္စုိင္း က ေျပာသည္။
"က်ေနာ္တုိ႔ စိစစ္ၾကည့္မိသေလာက္ မပါဘူးလုိ႔ သိရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ စာရင္းျပဳစုၿပီးေတာ့ တင္ျပထားၿပီးပါၿပီ။ က်ေနာ္တုိ႔ တပ္ဖြဲ႔ ထဲကပဲ ဆုိရင္ေတာ့ ၅၀ ေက်ာ္ရွိတယ္။ ခုထိ လြတ္လာတယ္လို႔ မၾကားေသးဘူး" ဟု RCSS/SSA ေျပာခြင့္ရ ဗုိလ္မွဴး ဆုိင္းေလာဝ္စုိင္း က မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၁၉ ရက္ေန႔က ရွမ္းျပည္နယ္ က်ဳိင္းတံုၿမိဳ႕တြင္ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ လက္မွတ္
ေရးထိုးခဲ့ေသာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ၎တုိ႔အဖြဲ႔မွ အက်ဥ္းက်ခံရ သူမ်ားအား လႊတ္ေပးေရး ပါဝင္ခဲ့ၿပီး လႊတ္ေပးရန္ RCSS/SSA အဖြဲ႔ဝင္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္၏ စာရင္းကုိ တင္ျပထားၿပီး
ျဖစ္သည္။
၎တို႔မွာ ၁၉၉၆-၂၀၁၂ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္းက ႏုိင္ငံေတာ္ ပုန္ကန္မႈႏွင့္ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈတုိ႔ျဖင့္ အင္းစိန္၊ ပူတာအုိ၊ က်ဳိင္းတံု စသည့္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ အက်ဥ္းက်ခံေနရသည္ဟု ဆုိသည္။
၎တို႔ တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားကုိ လႊတ္ေပးျခင္း မရွိေသးေသာ္လည္း ယခုကဲ့သုိ႔ အက်ဥ္းသားမ်ားကုိ လႊတ္ေပးျခင္းသည္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရးအတြက္ အျပဳသေဘာေဆာင္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ရႈျမင္ေၾကာင္း ဗုိလ္မွဴး ဆုိင္းေလာဝ္စုိင္း က ေျပာဆိုသည္။
ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ ေျမာက္ပိုင္း SSPP/SSA မွ အဖြဲ႔ဝင္အခ်ဳိ႕လည္း ဖမ္းဆီးခံထားရမႈ ရွိၿပီး ၎တုိ႔လည္း ဧၿပီလ ၂၃ ရက္ေန႔က လြတ္ေျမာက္လာမႈထဲတြင္ ပါဝင္ျခင္း မရွိေသးေပ။
ယမန္ေန႔ သာယာဝတီ အက်ဥ္းေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္လာသူ ရွမ္းတုိင္းရင္းသား ၄၀ ဦးသည္ ရွမ္းျပည္ အမ်ဳိးသား တပ္မေတာ္ SSNA အဖြဲ႔ဝင္မ်ား ျဖစ္သည္ဟု ရွမ္းအမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ SNLD မွ ေျပာခြင့္ရသူ ဦးစုိင္းလိတ္ က ေျပာသည္။
ယခင္က ဘိန္းဘုရင္ ခြန္ဆာ၏ ေမာ္ထုိင္း တပ္မေတာ္ (MTA) မွ ခြဲထြက္၍ SSNA ျပန္လည္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ
ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္မွဴးႀကီး စုိင္းကန္းယြက္၏ လက္ေအာက္ခံ တပ္မဟာ ၁၁ မွ တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားအား ၂၀၀၂ ခုႏွစ္က အစုိးရတပ္မွ ဖမ္းဆီး၍ လက္နက္ခ်ေစၿပီးေနာက္ အကန္႔အသတ္မရွိ ပစ္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး ယမန္ေန႔က
ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
"(ထိုစဥ္က) ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပ်က္ျပားခါစျဖစ္ေတာ့ သူတုိ႔ ေရွာင္တခင္ ေတြ႔ၾကၿပီး တုိက္ပြဲျဖစ္တယ္။ လူအုပ္နဲ႔ ဝုိင္းခံရၿပီးေတာ့ လက္နက္ခ်ခုိင္းတယ္။ လက္နက္ အပ္ၿပီးရင္ ျပန္လြတ္ေပးမယ္ေျပာလုိ႔ သူတို႔က လက္နက္ ခ်လုိက္တယ္။ လားရႈိး စစ္ခံုရံုးမွာ စစ္တယ္။ ဘာမွ ျပန္ေျဖခြင့္မရွိဘဲ ႏွစ္အကန္႔အသတ္မရွိ ေထာင္ဒဏ္ ခ်လုိက္တယ္" ဟု ဦးစုိင္းလိတ္ က ေျပာျပသည္။
၎တုိ႔မွာသည္ လက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္သမားမ်ားျဖစ္၍ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား စာရင္းတြင္ ပါဝင္သည္ဟု ဆုိကာ ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလက ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား စိစစ္ေရး ေကာ္မတီ၏ ဥကၠဌ ဝန္ႀကီး ဦးစုိးသိန္းထံ ေကာ္မတီ အဖြဲ႔ဝင္တဦးျဖစ္ေသာ SNLD အတြင္းေရးမွဴး ဦးစုိင္းညြန္႔လြင္ က တင္ျပခဲ့သည္ဟု ဦးစုိင္းလိတ္ က မဇိၥ်မကုိ ေျပာသည္။
"တခ်ဳိ႕ေသာ အဖြဲ႔အစည္းက ပုဂၢိဳလ္ေတြ က်န္ေနေသးတယ္။ ဥပမာ အျခား RCSS က ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ အျခား ေျမေပၚ
ႏိုင္ငံေရးပါတီက က်န္ေကာင္းက်န္မယ္။ က်န္ရွိေနတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အကုန္လံုးကုိ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ မွ လႊတ္ေပးေစခ်င္တယ္" ဟု ေျပာသည္။
လြတ္ေျမာက္လာသူမ်ားကုိ SNLD မွ သြားေရာက္ႀကိဳဆုိခဲ့ၿပီး ေနထုိင္ စားေသာက္ေရးကုိ စီစဥ္ေပးေနကာ ယေန႔ ေန႔လည္ပုိင္းတြင္ ေရႊတိဂံုေစတီကုိ သြားေရာက္ ဖူးေျမာ္ၿပီးေနာက္ ညေနပုိင္းတြင္ လားရႈိးၿမိဳ႕သုိ႔ ထြက္ခြာမည္
ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ဧၿပီလ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ လားရႈိးၿမိဳ႕ SNLD ရံုးမွ မိသားစုမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးစုိင္းလိတ္က ေျပာသည္။
လြတ္ေျမာက္လာသူမ်ားမွာ သိႏၷီ၊ လားရႈိး၊ နမ့္ေပါင္၊ မုိင္းရယ္၊ တန္႔ယန္း စသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ ျဖစ္ၾကၿပီး မူလက ၄၅ ဦး ဖမ္းဆီးခံရာမွ အက်ဥ္းက်ခံရစဥ္အတြင္း ႏွစ္ဦးမွာ မိမိကုိယ္ကုိ လုပ္ၾကံေသဆံုးခဲ့ၿပီး သံုးဦးမွာ က်န္းမာေရးေၾကာင့္
ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု စံုစမ္းသိရွိရသည္။
ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈ ယခင္ႏွစ္ထက္ ထက္ဝက္ေလ်ာ့သြား
"၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာေရးႏွစ္က စစ္ေတြ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ (နယ္စပ္) ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏဟာ ၁၅.၃၃၆ ေဒၚလာသန္း ရွိၿပီးေတာ့ ၂၀၁၂-၁၃ မွာက်ေတာ့ ၇.၂၅၀ ေဒၚလာသန္းပဲ ရရွိတယ္။ ေရထြက္ကုန္ ေလ်ာ့နည္းမႈနဲ႔ မတည္ၿငိမ္မႈေတြ
ေၾကာင့္ က်ဆင္းသြားရတာပါ။ တိုးလာမယ့္ သေဘာ မေတြ႔ရေသးပါဘူး" ဟု စစ္ေတြ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြက္ စစ္ေတြ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး၏ လ်ာထားခ်က္မွာ ပို႔ကုန္ ပမာဏ ေဒၚလာ ၁၅ သန္း၊ သြင္းကုန္ ေဒၚလာ ၇ သန္း၊ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ ေဒၚလာ ၂၂ သန္း ျဖစ္ၿပီး လက္ေတြ႔တြင္မူ ပို႔ကုန္
ေဒၚလာ ၆.၉၀၅ သန္း၊ သြင္းကုန္ ေဒၚလာ ၀.၃၄၅ သန္းႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေဒၚလာ ၇. ၂၅၀ သန္းသာ
ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။
ထို႔အတူ ေမာင္ေတာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး၏ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏမွာလည္း အရင္ႏွစ္မ်ားထက္ က်ဆင္းေနေၾကာင္းကို စစ္ေတြနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက ဆိုသည္။
"၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာေရးႏွစ္က ေမာင္ေတာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး ပို႔ကုန္ပမာဏက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၇.၈၃၁ သန္း၊ သြင္းကုန္ပမာဏ ေဒၚလာ ၀.၆၉၂ သန္း၊ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ စုစုေပါင္းတန္ဖိုး ေဒၚလာ ၈.၅၂၃ သန္း ရွိခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ကုန္ခဲ့တဲ့ ဘ႑ာေရးႏွစ္မွာ ပို႔ကုန္ ပမာဏ ေဒၚလာ ၅.၃၈၆ သန္း၊ သြင္းကုန္ပမာဏ ေဒၚလာ ၀.၅၃၁ သန္းနဲ႔ စုစုေပါင္း ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ ေဒၚလာ ၅.၉၁၇ သန္းပဲ ရတယ္" ဟု ၎က ေျပာသည္။
ေမာင္ေတာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းမွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ကုမၸဏီ ၅ ခုရွိေနၿပီး ငါးကုန္းညိဳ၊ င/နီတူ၊ ငါးေျခာက္မ်ဳိးစံု အေရာအေႏွာ၊ မတ္ပဲ၊ ပုဇြန္၊ ဖိနပ္၊ အလွကုန္မ်ားကို တင္ပို႔ကာ ဘိလပ္ေျမ၊ ေရအိုး၊ ေရသန္႔စက္ကို တင္သြင္းလ်က္ ရွိသည္။
"ကုန္သြယ္မႈ က်ဆင္းေနရတာက ရခိုင္ေဒသ ပဋိပကၡ တခုတည္းေၾကာင္းေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပို႔ကုန္အတြက္ ကုန္ရ နည္းလာတာေၾကာင့္လည္း ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ စစ္ေတြက အဓိက ပို႔ေနတဲ့ ဇီးထုပ္၊ ဇီးသီး၊ မန္က်ည္းသီး၊ ကုန္ရနည္းလို႔ ပို႔ကုန္ပမာဏ နည္းလာေနတယ္။ သြင္းကုန္ကေတာ့ ေစ်းေပါတဲ့ တီရွပ္ေတြနဲ႔ တရုတ္ကိုပို႔မယ့္ ဆံပင္ေတြကိုပဲ ပံုမွန္တင္သြင္း ေနပါတယ္" ဟု စစ္ေတြမွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ သို႔ ကုန္ပစၥည္းမ်ား သယ္ပို႔ ေရာင္းဝယ္ေနသူ ကုန္သည္ ဦးညီေခ် က ေျပာသည္။
ယခုႏွစ္ မတ္လဆန္းက ပို႔ကုန္သြင္းကုန္မ်ား ေျဖေလွ်ာ့ေပးလိုက္ရာတြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရး လုပ္ကိုင္သည့္ စစ္ေတြရွိ ကုမၸဏီ ၇ ခု အေနႏွင့္ ပို႔ကုန္အားမွာ ပိုေကာင္းလာဖြယ္ ရွိေသာ္လည္း သြင္းကုန္ပိုင္းတြင္မူ အေျပာင္းအလဲ မရွိႏိုင္ေၾကာင္း ဦးညီေခ် က မွန္းဆသည္။
မတ္လ ၁ ရက္ေန႔မွစ၍ ပုိ႔ကုန္သြင္းကုန္ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူမ်ား လြယ္ကူေခ်ာေမြ႔ေစေရးအတြက္ ပို႔ကုန္ပစၥည္း ၁၅၂ မ်ဳိး၊ သြင္းကုန္ပစၥည္း ၁၆၆ မ်ဳိးကို လိုင္စင္မဲ့ တင္သြင္းခြင့္ ရွိေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာက ေျဖေလ်ာ့ေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
"ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး အားေကာင္းဖို႔က ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ ေျဖေလွ်ာ့ရံုနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။
ျဖတ္သန္းလာတဲ့ သမိုင္းကို ၾကည့္ရင္ က်ေနာ္တို႔ဆီက ကုန္သည္ေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ေစ်းႏွိမ္ခံၿပီးေတာ့
ေရာင္းေနၾကရတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ဆားသြားေရာင္းတယ္။ အရင္တုန္းက ဆားအရည္အေသြး ညံ့တယ္ဆိုၿပီးေတာ့
ေစ်းႏွိမ္ဝယ္တယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဆားကို လံုးဝ မဝယ္ေတာ့ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ပို႔ကုန္ေတြ အရည္အေသြး ျပည့္မီရင္ေတာင္မွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဟာ သူတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသား အက်ဳိးစီးပြားေရးအရပဲ လုပ္ကိုင္ေနလို႔ပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာ ေစ်းကြက္ကို ထိုးေဖာက္ႏိုင္တဲ့အထိ က်ေနာ္တို႔ ကုန္ေတြ အရည္အေသြး
ျမင့္ဖို႔ လိုတယ္" ဟု ရခိုင္ျပည္နယ္ ဆားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးသန္းဝင္း က သံုးသပ္သည္။
ရခိုင္တြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ယခုလက္ရွိ ဝန္ႀကီးဌာန၌ တာဝန္ထမ္းေဆာင္လ်က္ရွိေသာ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးအရာရွိ တဦးက "ရခိုင္ျပည္နယ္ ကုန္သြယ္ေရး ဦးေမာ့လာဖို႔ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ အၿပိဳင္ လုပ္ႏိုင္ဖို႔လိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္တင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔ဘက္က Value Added (ထပ္တိုးတန္ဖိုး) မ်ားမ်ား လုပ္ႏိုင္ရမယ္" ဟုလည္း အၾကံျပဳထားသည္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၌ လက္ရွိေပါက္ေစ်းမွာ ငါးကုန္းညိဳ တတန္ ကို ေဒၚလာ ၇၀၀၊ င/နီတူ တတန္ကို ေဒၚလာ ၁,၃၀၀၊ ငါးေျခာက္မ်ဳိးစံု အေရာအေႏွာ တတန္ကို ေဒၚလာ ၄၆၀၊ မတ္ပဲ တတန္ကို ၅၆၀ ေဒၚလာေစ်းျဖင့္ ေရာင္းခ်ေနၾကရၿပီး ဘိလပ္ေျမ တတန္ကို ၈၅ ေဒၚလာ၊ ေရအိုး (၁ ကီလိုဂရမ္) တလံုးကို ၃.၀၇၇ ေဒၚလာ၊ ေရသန္႔စက္ တလံုးကို ၁၀ ေဒၚလာေပး၍ ဝယ္ယူေနရသည္ဟု ေမာင္ေတာမွ ကုန္သည္မ်ားက ဆိုသည္။
ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား စုစုေပါင္းကုန္သြယ္မႈ ပမာဏမွာ ၂၀၁၀-၂၀၁၁ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ အေမရိကန္
ေဒၚလာ ၁၃၆.၆၄ သန္း၊ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ၈၄.၈၁ သန္း ရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ စက္တင္ဘာလအထိ ၂၆.၉၈၉ သန္း ရွိေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ စာရင္းမ်ား အရ သိရသည္။
ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ယင္လက္ ထားဝယ္စီမံကိန္း ထပ္မံေဆြးေႏြးမည္
နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိ)။ ။ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနသည့္ ထားဝယ္ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းႏွင့္ အထူး စီးပြားေရးဇုန္ တည္ေဆာက္ေရးကိစၥကို ထိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ယင္လက္ ရွီနာဝပ္ထရာ (Yingluck Shinawatra) က သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ၾကာသပေတးေန႔တြင္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဦးမည္ ျဖစ္သည္။
ဘရူႏိုင္းႏိုင္ငံတြင္ က်င္းပေနသည့္ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ထိပ္သီးအစည္းအေဝး တက္ေရာက္စဥ္ ၎တို႔ သီးသန္႔ေတြ႔ဆံု၍ စီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ေပၚ တိုးတက္မႈမ်ားကို ေဆြးေႏြးၾကမည္ဟု ထိုင္းႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ၾကီးဌာန အျမဲတမ္း အတြင္းဝန္အား ကုိးကား၍ The Nation သတင္းတရပ္တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဒီဇဘၤာလလယ္က ႏွစ္ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ား ကိုယ္တိုင္ အတူသြားေရာက္ ေလ့လာခဲ့သည့္ ထားဝယ္ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္းမွာ ေဒၚလာ ၉ ဘီလီယံ တန္ဖိုးရွိၿပီး ထိုင္းက ၃၅ ရာခုိင္ႏွႈန္း ထည့္ဝင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားသည္။
စီမံကိန္းတြင္ ေရနက္ ဆိပ္ကမ္း တခု၊ လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အားေပး စက္႐ုံမ်ားႏွင့္ အျခား စက္႐ုံမ်ား ပါဝင္မည္ ျဖစ္သည္။ စီမံကိန္း အတြက္ ထုိင္းႏုိင္ငံ၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမွႈမ်ားထဲတြင္ ထားဝယ္မွ ေန၍ ထိုင္းႏုိင္ငံ နယ္စပ္ကုိ ျဖတ္ကာ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕အထိ ဆက္သြယ္ႏိုင္မည့္ အေဝးေျပးလမ္းမႀကီး တခု ေဆာက္လုပ္ေရးအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားျခင္းလည္း ပါဝင္သည္။
ထိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မွာ ျမန္မာသမၼတႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရတိုင္း ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ အေနာက္ဖက္သမုဒၵရာ ထြက္ေပါက္ရႏိုင္မည့္ ထိုစီမံကိန္းကိစၥကို အေလးေပး ေဆြးေႏြးေလ့ရွိၿပီး မၾကာမီကပင္ စီမံကိန္း ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကြဲရန္ နည္းပညာ
ေကာ္မတီတရပ္ကိုလည္း ထိုင္းအစိုးရက အတည္ျပဳခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။
ဦးသိန္းစိန္ကလည္း အိႏၵိယႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္စဥ္ ထားဝယ္စီမံကိန္းတြင္ အိႏၵိယမွလည္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ ဖိတ္ေခၚခဲ့သည္။
ေရွးေဟာင္း သုေတသနဇုန္တြင္ ေစတီသစ္ တည္ျခင္းအား တရားစြဲထား
စစ္ေတြ(မဇၥ်ိမ)။ ။ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ ေရွးေဟာင္း သုေတသနဇုန္ နယ္ေျမအတြင္းရွိ မဟာမုနိ ပရိဝုဏ္ဝင္းထဲ ေစတီ တည္ထားမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ သက္ဆိုင္ရာ ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဌာနမွ ေစတီတည္သူမ်ား ကို တရားစြဲထားေၾကာင္း သိရသည္။
(ဓာတ္ပံု - သိန္းလိႈင္၊ မဇၩိမ)
အျမင့္ ကိုးေတာင္ (၁၃.၅ ေပ) ရွိၿပီး "ကိုးနဝင္း ေစတီ" ဟု အမည္ေပးထားသည့္ အဆိုပါ ေစတီငယ္ကို အမည္မသိ လူတစုက ဧၿပီလ ၈ ရက္ေန႔မွ ဧၿပီ ၁၉ ရက္ေန႔အတြင္း ညအခ်ိန္မ်ားတြင္ တည္ထားခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။
"ေရွးေဟာင္း သုေတသန နယ္ေျမထဲမွာ ဧၿပီ ၈ ရက္ေန႔က ပန္းရန္ဆရာ ၂၀ ေလာက္နဲ႔ ပႏၷက္ခ်တယ္။ က်ေနာ္တို႔
ဌာနက တာဝန္အရ သြားၿပီး ဟန္႔တားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၿမိဳ႕နယ္ သံဃနာယက ဥကၠ႒ဆရာေတာ္ ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ တည္ေဆာက္တာဆိုၿပီး တားျမစ္မႈကို မေလးမခန္႔ လုပ္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဧၿပီလ ၉ ရက္ေန႔မွာ ဌာနက ဥပေဒနဲ႔ အညီ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္းမွာ အမႈဖြင့္ တိုင္ၾကားခဲ့သလို ၿမိဳ႕နယ္ သာသနာေရး ဦးစီးဌာနကိုလည္း အေၾကာင္းၾကားထားတယ္။ အမႈမွာ ၿမိဳ႕နယ္သံဃနာယက ဥကၠ႒ ဆက္စပ္ပါဝင္ေနလို႔ ျပည္နယ္ကို လႊဲထားတယ္။ ခုအခ်ိန္ထိ ဘာမွအေၾကာင္း မျပန္ေသးဘူး" ဟု ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းသုေတသန ဦးစီးဌာနမွ ဝန္ထမ္းတဦးက ဆိုသည္။
ေက်ာက္ေတာ္ မဟာမုနိေရွးေဟာင္းနယ္ေျမကို ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္းသုေတ သနဦးစီးဌာန ေအာက္တြင္ ထားရွိသည္။
ယင္းသို႔ တရားမဝင္ ေစတီတည္သူမ်ားအား ဥပေဒအရ အမႈဖြင့္ရာတြင္ အလွဴရွင္မ်ားကို မသိရေသးသျဖင့္ ကာယကံေျမာက္ က်ဴးလြန္ခဲ့သူ ပန္းရန္ဆရာ ဦးေအာင္စိုးမိုး ကိုသာ တရားစြဲဆိုထားရသည္ဟု အဆိုပါဝန္ထမ္းက
ေျပာသည္။
ထို ေစတီငယ္ တည္ထားျခင္းအေပၚ ရခိုင္သမိုင္းသုေတသီမ်ား အပါအဝင္ ပညာရွင္မ်ား၊ ေဒသခံမ်ားကလည္း ကန္႔ကြက္လ်က္ရွိသည္။
"ေရွးေဟာင္းသမိုင္းဝင္ေဒသကို မူလအတိုင္းပဲ ထားသင့္တယ္။ ဘယ္လို အေဆာက္အဦ သစ္ေတြကိုမွ မေဆာက္လုပ္သင့္သလို သက္ဆိုင္ရာကလည္း ခြင့္မျပဳသင့္ဘူး။ တကယ္လို႔ ေစတီဘုရား တည္ထားခ်င္ရင္လည္း ပရိဝုဏ္ ျပင္ပမွာ တည္လို႔ရတာပဲေလ" ဟု စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ ရခိုင္သမိုင္း သုေတသီ အရွင္ပညာစာရ က မိန္႔ၾကားသည္။
မဟာမုနိရုပ္ပြားေတာ္မွာ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕ အေရွ႕ဘက္ ၇ မိုင္အကြာရွိ ေပ ၃၀ ျမင့္သည့္ မဟာမုနိကုန္းေတာ္
ေပၚဝယ္ ကိန္းဝပ္စံပၸါယ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ဘုရား ကုန္းေတာ္တြင္ ပစၥယာ ၃ ခု ရွိၿပီး ပထမ ပစၥယာတြင္ မဟာမုနိ ရုပ္ပြားေတာ္၊ ဒုတိယ ပစၥယာတြင္ နတ္မ်ားႏွင့္ တတိယ ပစၥယာတြင္ ျပတိုက္၊ သိမ္ေတာ္၊ လက္ေဆးကန္တို႔ ရွိသည္။ ထိုေစတီငယ္ကို တတိယ ပစၥယာ အတြင္း တည္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ေရွးေဟာင္းဌာန ဥပေဒအရ ပရိဝုဏ္၏ ျပင္ပ ကိုက္ ၅၀ အျပင္ဘက္၌သာ တည္ေဆာက္ခြင့္ ရွိသည္ဟု သိရသည္။
တာဝန္ရွိသူက ဟန္႔တားစဥ္ ဆက္တည္ျခင္း၊ လူေျခတိတ္ခ်ိန္ ညမ်ားတြင္သာ ေဆာက္လုပ္ျခင္းႏွင့္ အျမန္လုပ္ကိုင္
ေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ တစံုတရာ ယၾတာေခ်ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ ဟုလည္း ယူဆေနၾကသည္။
"ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါဟာ လံုးဝ မလုပ္သင့္တဲ့ကိစၥ ျဖစ္တယ္။ ယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမမွာ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟေတြနဲ႔ ယၾတာေခ်တာလိုမ်ဳိးဟာ အေတာ့္ကို အရုပ္ဆိုးတယ္။ ဦးဇင္းကေတာ့ လံုးဝ ကန္႔ကြက္ရႈတ္ခ်တယ္။ အားလံုး ဝိုင္းကန္႔ကြက္ဖို႔လည္း တိုက္တြန္းသြားမယ္" ဟု သံတြဲၿမိဳ႕မွ ရခိုင္သမိုင္းသုေတသီ အရွင္ကုသလ(ေငြသဇင္)က အမိန္႔ရွိသည္။
၎ေစတီမွာ က်မ္းစာမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ဓေလ့ထံုးတမ္းအရ ပူေဇာ္အပ္သည့္ ေစတီတဆူအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳရန္ ခက္ခဲသည္ဟု ေရွးေဟာင္း သုေတသနညႊန္ၾကားေရးမွဴးေဟာင္း ဦးေက်ာ္ထြန္းေအာင္ က မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။
"ေစတီဘုရားေတြ တည္မယ္ဆိုရင္ သတၱဳရူပ ဗိသုကာက်မ္း အညီ တည္ေဆာက္ သြန္းလုပ္ၾကရတယ္။ သတၱဳရူပဗိသုကာက်မ္း အလိုအရဆိုရင္ ေစတီတည္မယ့္ ေျမဟာ သန္႔စင္ၿပီးသား ျဖစ္ေန ရမယ္။ ေစတီမွာ ဌာပနာမယ့္ အခန္းအရံေတြ ေရြးခ်ယ္ ထည့္သြင္းရမယ္။ သူတို႔မွာက ေရွးေဟာင္း သုေတသနဌာနက ဥပေဒနဲ႔အညီ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ေျမျဖစ္ေနတယ္။ ပိုင္ရွင္ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ ေဆာက္လုပ္ထားသလို အခန္းအရံ ေရြးခ်ယ္ ထည့္သြင္းျခင္း မရွိတာကိုလည္း ေတြ႔ရတယ္" ဟု ေထာက္ျပသည္။
အခန္းအရံ ထည့္သြင္းျခင္းဆိုသည္မွာ က်မ္းစာႏွင့္အညီ ဌာပနာထည့္သြင္းျခင္းကို ဆိုလိုသည္။
"ေစတီတည္သူေတြ ေနာက္ထပ္ သိရမွာက ရခိုင္ေစတီဌာပနာ ၃ ရပ္ ရွိတယ္။ ေျမေအာက္ ဌာပနာမွာ ဗုဒၶျမတ္စြာ ဘုရားမျဖစ္မီ ဖြားေတာ္မူခန္း၊ ေတာထြက္ခန္းစတဲ့ ဗုဒၶဝင္လာ ဆင္းတုေတြကို ဌာပနာရတယ္။ သပိတ္ေမွာက္ ဌာပနာမွာက ဘုရားျဖစ္ၿပီး ေဗာဓိပင္နဲ႔ ေရႊပလႅင္ ေအာင္ေတာ္မူခန္းလို ဆင္းတုေတြကို ဌာပနာရတယ္။ ငွက္ေပ်ာဖူး ဌာပနာက်ေတာ့ ဘုရားက စကုပတိမင္းကို ခၽြတ္ခန္းစတာေတြနဲ႔ ဌာပနာရပါတယ္။ မဟာမုနိကုန္းေပၚမွာ ဥပေဒမဲ့ တည္ထားရာမွေတာ့ ဘီလူးရုပ္ေတြ၊ ေဇာ္ဂ်ီရုပ္ေတြနဲ႔ လုပ္ထားတယ္။ က်မ္းဂန္နဲ႔ မညီသလို ရခိုင္ရိုးရာ ဓေလ့ထံုးစံေတြနဲ႔လည္း ဆန္႔က်င္ေနတယ္။ ေစတီတခုရဲ့ အဂၤါရပ္ေတြ မပါဘူးလို႔ပဲ ေျပာရမယ္" ဟု ရွင္းျပသည္။
ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕မွ ရခိုင္သမိုင္းသုေတသီ ေဝဒပညာရွင္တဦးကလည္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈလည္း မရွိဘဲ ဥပေဒကို ဆန္႔က်င္၍ သႀကၤန္အတြင္း ညအခ်ိန္မ်ားတြင္ ေစတီတည္ျခင္းအား ေဝဖန္လိုက္ၿပီး ယၾတာလုပ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခ်က္တခုဟု စြပ္စြဲလိုက္သည္။
"ဒါဟာ ေနာက္ကြယ္က ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းက ႀကိဳးကိုင္ေနမွန္းမသိေပမယ့္ ရခိုင္ယဥ္ေက်းမႈကို ဖ်က္ဆီးဖို႔ ႀကိဳးစားတဲ့လုပ္ရပ္လို႔ ျမင္တယ္။ သူတို႔က မဟာမုနိဟာ ရခိုင္တို႔ရဲ့ အသက္ ဆိုတာ သိတယ္။ ရခိုင္ကို တခုခု လုပ္ခ်င္ရင္ ရခိုင္တို႔ရဲ့ ဦးေခါင္းနဲ႔ တူတဲ့ မဟာမုနိကို အဓိက ပစ္မွတ္ထားတယ္။ သူတို႔က ေစတီငယ္ကို ရွစ္ေသာင္း ပုထိုးပံုစံယူ တည္ထားတယ္။ ၁၅၃၅ ခုႏွစ္၊ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းဗာႀကီးက ရွစ္ေသာင္းကို တည္တဲ့အခါ ေဗဒင္ ယၾတာအရ တိုင္းျပည္ရဲ့ အာယုအရပ္ျဖစ္တဲ့ နန္းေတာ္ကုန္းရဲ့ ေျမာက္ဘက္မွာ တည္တယ္။ အခုဟာက ရွစ္ေသာင္း ပံုတူ ေစတီကို မဟာမုနိရဲ့ အေနာက္ဘက္အရပ္ဆိုေတာ့ ပရိဝါရ လို႔ေခၚတဲ့ မတည္သင့္တဲ့ အရပ္မွာ တည္လိုက္တာ
ျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ ေဗဒင္ကိန္းခန္းအရ ေကာင္းတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ လံုးဝ မဟုတ္ဘူး" ဟု ဆိုသည္။
ယခု ေစတီငယ္မွာ ရွစ္ေသာင္းပုထိုးေတာ္ႏွင့္ ပံုစံတူဟု ဆိုေသာ္လည္း ကြဲျပားမႈမ်ားရွိသည္။ ရွစ္ေသာင္း တည္ပံုမွာ
ေခါင္းေလာင္းေမွာက္ ပံုစံ ျဖစ္ကာ ဤေစတီငယ္မွာမူ ေအာက္ေျခမွစ၍ ၈ မ်က္ႏွာယူထားၿပီး အေပၚပိုင္း သပိက္ေမွာက္တြင္ ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္ေနေသာ ဘီလူးရုပ္မ်ားကို ထည့္ထားသည္။
ရခိုင္ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာန ေျမာက္ဦးဌာနကို ၁၉၂၀ ခုႏွစ္က စတင္ဖြင့္လွစ္ၿပီး ေက်ာက္ေတာ္ ေရွးေဟာင္း နယ္ေျမကို ပူးတြဲသတ္မွတ္ကာ၊ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္တြင္ မဟာမုနိ ကုန္းေတာ္၌ ျပတိုက္တခုကို ကုန္းေတာ္၏ ေအာက္ဆံုး ပစၥယာတြင္ ထားရွိခဲ့ေၾကာင္း အဆိုပါဌာနမွ သိရသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၃ ရက္ေန႔ထုတ္ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္မ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕(Global Heritage Fund)မွ ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာ၌ အဆိုပါ ေက်ာက္ေတာ္ မဟာမုနိ ေရွးေဟာင္းေဒသအနီးရွိ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ေဒသကို အာရွတိုက္၏ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာ အေျခအေနႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရေသာ ယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္ ၁၀ ခု စာရင္းတြင္ ထည့္သြင္းထားခဲ့သည္။
ဟံသာ၀တီပြဲစားတန္းအျပင္၌ ကားအေရာင္းအ၀ယ္ျပန္လည္ျပဳလုပ္လာ
သီရိမဂၤလာေဟာင္းေစ်းရွိ ကား၀ယ္ေရာင္းအခ်ိဳ႕မွာ ၄င္းတို႕အေရာင္းအ၀ယ္အဆင္ေျပသည့္ ဟံသာ၀တီ ကားပြဲစားတန္း၀င္းအျပင္ဘက္၌သာ ျပန္လည္၍ အေရာင္းအ၀ယ္ျပဳလုပ္လာေၾကာင္း သိရွိရသည္။
ယခင္ ဟံသာ၀တီယာဥ္ေရာင္း၀ယ္ေရးစခန္းအား ဖ်က္သိမ္းၿပီးေနာက္ ယာဥ္ေရာင္း၀ယ္ေရးစခန္းမ်ားအား သီရိမဂၤလာ ေစ်းေဟာင္းႏွင့္မင္းရဲေက်ာ္စြာ သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးခဲ့သည္။
" သီရိမဂၤလာေစ်းက လူအလာနည္းတယ္၊ ဒီေတာ့ ဟံသာ၀တီဘက္ပဲ ျပန္ေရႊ႕လုပ္ျဖစ္ေနတာ၊ ဒါက ၀င္းထဲမွာ လုပ္တာ မဟုတ္ဘူး၊ ၀င္းအျပင္မွာ အေရာင္းအ၀ယ္လုုပ္တာပါ၊ ဘယ္သူ႕အတြက္မွ အေႏွာင့္ အယွက္ ျဖစ္မယ္လို႕ မထင္ပါဘူး၊ ဒီဘက္က်ေတာ့ ကိုယ္နဲ႕ အသားက်ေနတဲ႕ ေနရာဆိုေတာ့ အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္ရတာ အဆင္ေျပတယ္" ဟု ယခင္ ဟံသာ၀တီ ၀င္းအျပင္ဘက္သို႕ သီရိမဂၤလာ ယာဥ္ေရာင္း၀ယ္ေရးစခန္းမွ ျပန္လည္ ေရႊ႕ေျပာင္းလာသူ ကားပြဲစားတစ္ဦးက ေျပာသည္။
ဟံသာ၀တီ ယာဥ္ေရာင္း၀ယ္ေရးစခန္းမွ မင္းရဲေက်ာ္စြာသို႕ ေရႊ႕ေျပာင္းသြားသည့္ ကား၀ယ္ေရာင္းမ်ား အေရာင္းအ၀ယ္ အဆင္ေျပလ်က္ရွိေသာ္လည္း သီရိမဂၤလာေစ်းေဟာင္းသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕ရသည့္ ၀ယ္ေရာင္း မ်ားမွာ အေရာင္းအ၀ယ္ ပါးလ်က္ရွိေၾကာင္း ကားေစ်းကြက္အတြင္းမွ သိရွိရသည္။
"ကၽြန္ေတာ္လည္း ကား၀ယ္ဖို႕ဆို အရင္ကေတာ့ ဟံသာ၀တီ သြားတယ္၊ ေရႊ႕သြားၾကတဲ့ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ မင္းရဲေက်ာ္စြာပဲ သြားျဖစ္ေတာ့တယ္၊ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ မင္းရဲေက်ာ္စြာက ျမိဳ႕ထဲဆိုေတာ့ သြားရလာရ အဆင္ ေျပတယ္၊ သီရိမဂၤလာေစ်းေဟာင္းက်ေတာ့ အဲဒီကို သီးသန္႕ၾကီးသြားေနရတယ္၊ မင္းရဲေက်ာ္စြာ က်ေတာ့ လမ္း လည္း အျမဲၾကံဳတယ္" ဟု ကား၀ယ္လိုသူ ကိုရာဇာက ေျပာသည္။
ကားေစ်းကြက္အတြင္း 1300 CC ကားမ်ားႏွင့္ 1500 CC ကားမ်ား အေရာင္းအ၀ယ္အမ်ားဆံုး ျဖစ္လ်က္ရွိျပီး ဂ်ပန္မွ ကားမ်ားအေရာင္းအ၀ယ္ျဖစ္လ်က္ ရွိေၾကာင္း မင္းရဲေက်ာ္စြာ ယာဥ္ေရာင္း၀ယ္ေရးစခန္းမွ ကား၀ယ္ ေရာင္းမ်ားတို႔က ဆိုသည္။
ယခုလက္ရွိ မင္းရဲေက်ာ္စြာယာဥ္ေရာင္း၀ယ္ေရးစခန္းႏွင့္ သီရိမဂၤလာေစ်းေဟာင္း ယာဥ္ေရာင္း၀ယ္ေရး စခန္းမ်ားတြင္ မည္သူမဆို အခမဲ့ယာဥ္ရပ္နား ေရာင္း၀ယ္ခြင့္ျပဳထားေၾကာင္း ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာ ဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။
Wednesday, April 24, 2013
ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ႐ုပ္သိမ္းလိုက္သည့္အေပၚ EU ကို UNFC ေ၀ဖန္
ဥေရာပသမဂၢ(EU)မွ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ လက္နက္ေရာင္း၀ယ္မႈမွလြဲ၍ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ အားလံုး႐ုပ္သိမ္းေပး ျခင္းမွာ ေစာလြန္းေနေသးေၾကာင္း ညီညြတ္ေသာတိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ားဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ(UNFC)က ယေန႔ ေ၀ဖန္ေျပာၾကားလိုက္သည္။
ယမန္ေန႔ ဧၿပီလ ၂၂ ရက္ေန႔၌ ဥေရာပရွိ လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံ၌ ျပဳလုပ္သည့္ EU (၂၇)ႏုိင္ငံမွ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မ်ား အစည္းအေ၀းတြင္ ျမန္မာအေပၚ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ အားလုံးနီးပါး ႐ုပ္သိမ္းေပးၿပီးေနာက္ UNFC က ထိုသို႔ ေ၀ဖန္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ေနမႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနသလို အစိုးရသည္ တိုင္းရင္းသား မ်ားႏွင့္ ျပဳလုပ္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္ သိသာထင္ရွားၿပီး ခိုင္မာေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ားမျဖစ္ ေပၚေသးသ၍ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ မႈမ်ားကို ႐ုပ္သိမ္းေပးေရး အခ်ိန္မတန္ေသးဘူးဟု UNFC ဒုဥကၠဌ ပဒိုေဒးဗစ္ သာကေပါက ယခုလို ေျပာသည္။
"(ျမန္မာ)အစိုးရအေနန႔ဲက လိုအပ္တဲ့အေျပာင္းအလဲေတြမျဖစ္ေသးဘူး။ အတိုင္းအတာက အင္မတန္မွနည္း ေသးတယ္။ အခုဆိုသွ်မ္းျပည္မွာ တိုက္ေနတုန္းပဲ။ ဒီလိုအခိ်န္မွာ ပိတ္ဆို႔မႈေတြရုပ္သိမ္းလိုက္တာဟာ အစိုးရ ကို အားေပးသလို ျဖစ္သြားမယ္"ဟု ပဒိုေဒဗစ္သာကေပါက ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေျခအေနမ်ားကို ၾကည့္၍ ဥေရာပသမဂၢအေနျဖင့္ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ႐ုပ္ သိမ္းေပးေရး အစီအစဥ္ကို ျပန္လည္သံုးသပ္ၿပီး မဆံုးျဖတ္ရန္ ဧၿပီလ ၂၁ရက္ေန႔က UNFC မွ ေၾကျငာ ခ်က္တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသးသည္။
အဆိုပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ အစိုးရအေနျဖင့္ စစ္မွန္ေသာၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး မႈမ်ားကို ပီျပင္စြာ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေသးသည့္အျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ သွ်မ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းတို႔တြင္ တိုက္ပြဲ မ်ားျပန္လည္ျဖစ္ပြားေနျခင္းမ်ားကို ေထာက္ျပထားသည္။
ထို႔အျပင္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားသည္ ျမန္မာအစိုးရအား ႀကီးမားေသာဖိအားေပးမႈကိုျဖစ္ေပၚေစၿပီး (EU)မွ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ရုပ္သိမ္းလို္က္ပါက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ဒီမိုကေရအေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လူအခြင့္အေရးတိုးတက္မႈအေပၚ ယုတ္ေလ်ာ့သြားေစႏိုင္သည္ဟုလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။
ပဒိုေဒးဗစ္သာကေပါက " အခုလို (EU)က ပိတ္ဆို႔လို႔ ထိခိုက္နစ္သြားတာ စစ္တပ္အသိုင္းအ၀ိုင္းေတြ၊ အစိုးရနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုပဲ ထိခိုက္တာပါ။ ျပည္သူလူထုကေတာ့ သိပ္ၿပီးမထူးဆန္းပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ပိတ္ဆို႔ တာေတြအားလံုး ရုပ္သိမ္းရင္ အဲဒီ လူေတြပဲအဆင္ေျပမွာေလ။ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္က ဘာအခြင့္ အေရးမွ ရမွာ မဟုတ္ဘူး"ဟု ဆက္ေျပာသည္။
အလားတူ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔မ်ားကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနမ်ားသည္ တိုးတက္ သင့္သေလာက္ မတိုးတက္ေသးသည့္အတြက္ EU မွ ယခုကဲ့သို႔ အေရးယူမႈမ်ားကို ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ျခင္းမွာ အခ်ိန္ေစာလြန္းေနေသးသည္ဟု ေ၀ဖန္ေထာက္ျပၾကသည္။
ျမန္မာ့ ေရဒီယိုႏွင့္ ရုပ္ျမင္သံၾကားမွ ခ်င္းဘာသာစကား(၂) ဘာသာ ျဖင့္ ထုတ္လႊင့္မည္
လာမည့္ စက္တင္ဘာလတြင္ စတင္လႊင့္ရန္ စီစဥ္ေနသည့္ ျမန္မ့ေရဒီယိုႏွင့္ ရုပ္ျမင္သံၾကားသစ္တစ္ခုျဖစ္ သည့္ ျပည္ေထာင္စု ရုပ္သံလွဳိင္းတြင္ တိုင္းရင္းသား ဘာသာၾကီး (၈)ခုအနက္ ခ်င္းဘာ သာစကား (၂)ဘာသာျဖင့္ ထုတ္လႊင့္ျပသမည္ျဖစ္သည္။
ယခုျမန္မာ့ အသံမွ ထုတ္လႊင့္္ေနသည့္ တုိင္းရင္းသားသာသာ စကား (၁၄)ခုကို နံနက္ ၆း၀၀ နာရီ မွမြန္းလြဲ ၁၂း၀၀နာရီအထိ တစ္ၾကိမ္၊ ေန ့လယ္ ၂း၀၀ နာရီမွ ည ၁၀း၀၀ နာရီအထိ တစ္ၾကိမ္ ထုတ္လႊင့္ျခင္းကို အားျဖည့္သည့္အေနျဖင့္ ျပည္ေထာင္စု ရုပ္သံလႈိင္းအသစ္တစ္ခု ထပ္မံေဆာင္ ရြက္ရန္စီစဥ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ယေန ့ထုတ္ျမန္မာ့ အလင္းသတင္းစာတြင္ ေဖၚျပထားသည္။
ယင္းသတင္းစာက တိုင္းရင္းသား ဘာသာၾကီးျဖစ္သည့္ ကခ်င္၊ ကယား၊ ကရင္၊ ခ်င္းဘာသာ (၂) ဘာသာ၊ မြန္၊ ရခိုင္၊ ရွမ္းႏွင့္ တိုင္းရင္းသားေရးရာတို ့ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ခ်င္းဘာသာတြင္ ဖလမ္း ဘာသာႏွင့္ မင္းတပ္ ဘာသာစကားျဖင့္ ထုတ္လႊင့္ျပသ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖၚျပထားသည္။
ယင္းတိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားကို နံနက္ ၆း၀၀ နာရီမွ ည ၁၁း၀၀ နာရီအထိ ထုတ္လႊင့္ မည္ ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ သို ့ေသာ္ တိုင္းရင္းသား ဘာသာတခုက မည္သည့္ အခ်ိန္အတြင္း ထုတ္ လႊင့္မည္ကိုမူ ေဖၚျပျခင္းမရွိေပ။
ျပည္ေထာင္စု ရုပ္သံလႈိင္း ထုတ္လႊင့္ျပသႏုိင္ရန္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ မတ္လ တြင္ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္ အစိုးရမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးပဲြ ကို ေနျပည္ေတာ္ရွိ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာန၏ အစည္းအေ၀းခန္းမတြင္ ျပဳလုပ္ျပီးျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုပါ သတင္းစာက ဆိုသည္။
ထိုအျပင္ ျမန္မာအစိုးရက ၂၀၁၂ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွ စာေပစီစစ္ေရးစနစ္ကို လုံး၀ဖ်က္သိမ္းျပီး ဂ်ာနယ္ထုတ္ ေ၀ခြင့္ကို ပိုမိုခြင့္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း၊ ယခုအခ်ိန္အထိ တိုင္းရင္းသားဘာသာျဖင့္ ထုတ္ေ၀ လ်က္ရွိသည့္ မြန္ဘာသာျဖင့္ ထုတ္ေ၀သည့္ စာေစာင္ႏွစ္ခု၊ မြန္- ျမန္မာဘာသာျဖင့္ တစ္ေစာင္၊ ရွမ္း- ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ တစ္ေစာင္ႏွင့္ ပိုးကရင္-ျမန္မာ၊ စေကာကရင္-ျမန္မာ၊ တီးတိန္း ခ်င္း- ျမန္မာ မ်ားကို ခြင့္ျပဳထားျပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ တိုင္းရင္းသားမ်ားအားလုံး၏ အက်ဳိးကို ေဖၚေဆာင္ေပးမည့္ အမ်ားျပည္သူ၀န္ေဆာင္ မႈ မီဒီယာ ဥပေဒၾကမ္းကိုလည္း မၾကာမီ ထြက္ေပၚလာေတာ့မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုပါ သတင္းစာ ကေရးသား ထားသည္။
ႏိုင္ငံတကာ ျမန္မာ့ သတင္းအဖဲြ ့(BNI) က ႏိုင္ငံတကာ စံခၽိန္ စံညႊန္းႏွင့္ ႁပည္စံုႃပီး ဒီမိုကေရစီနည္း ကၽသည့္ မီဒီယာ ၪပေဒ တရပ္ ေပၚထြန္းလာေရး၊ တိုင္းရင္းသား ေဒသမၽားတြင္ ဘက္စံု မာလ္တီ မီဒီယာမၽား ေပၚထြန္းလာေရးႏွင့္ ႃငိမ္းခၽမ္းေရး ႁဖစ္စၪ္တြင္ တိုင္းရင္းသား မီဒီယာမၽား၏ အခန္း က႑ ႁမင့္မားလာေစေရးအတြက္ ၪီးတည္ႃပီး တိုင္းရင္းသား မီဒီယာ ညီလာခံ တပ္ရပ္ က်င္းပမည့္ အခ်ိန္ႏွင့္ တိုက္ဆိုင္ေနပါသည္။
ယင္းမီဒီယာ အစည္းအေ၀းကို ဧျပီလ ၂၅ ရက္ေန ့မွ ၂၇ ရက္ေန ့အထိ မြန္ျပည္ နယ္၊ ေမာလျမိဳင္ ျမိဳ႕၊ စထရင္း ဟုိတယ္မွာ ကခၽင္၊ ကယား၊ ကရင္၊ ခၽင္း၊ ဗမာ၊ မြန္၊ ရခိုင္၊ ရွမ္း စသည့္ တိုင္းရင္းသား သတင္းဌာနမ်ားပါ၀င္သည့္ BNI အဖြဲ ့ က က်င္းပျပဳလုပ္မည္ျဖစ္သည္။
သမၼတရံုး၀န္ၾကီးႏွင့္ ကာကြယ္ေရး ၀န္ၾကီးတို႕ စစ္ေတြ ျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖ ၁၆ ဦးႏွင့္ ေတြ႕ဆံု
စစ္ေတြျမိဳ႕ကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ သမၼတရုံး ၀န္ၾကီး ဦးတင္နိုင္သိန္းနဲ႕ ကာကြယ္ေရး၀န္ၾကီး ဒုတိယ ဗုိလ္ခ်ဴပ္ၾကီး ေ၀လြင္တို႕ဟာ ဧျပီလ ၁၉ ရက္ေန႕ ညေန ၆ နာရီကေန ၈ နာရီေက်ာ္ထိ စစ္ေတြ တပ္နယ္ရွိ ရမၼာ၀တီ ခန္းမမွာ စစ္ေတြျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖ (၁၆) ဦးကို ေခၚယူ ေတြ႕ဆုံခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီ အစည္းအေ၀းမွာ အဓိက ဘာေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္ဆိုတာကို ကိုယ္တိုင္တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဦးသန္းထြန္းကို ေမးၾကည္တဲ့ အခါ သူက အခုလို ေျပာပါတယ္။
(ႏွစ္ ၂၀၀ နီးခန္႔ရွ္ိ အဂၤလိပ္တို႕ တည္ေဆာက္ေပးခဲ့ေသာ စစ္ေတြ နာရီစင္)
( ဦးတင္ႏိုင္သိန္းနဲ႕ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ေ၀လႊင္တို႕က ျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖေတြကို ဒီဘဂၤလီေတြနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ပဋိပကၡ အလြန္ကာလမွာ ဘယ္လိုပံုစံမ်ိဳးေနထိုင္ၾကမလဲဆိုတာနဲ႕ပတ္သက္ျပီး နည္းနည္း သူတို႕ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးတာေတြ ရွိပါတယ္ ခင္ဗ်ား။ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးတာေတြ ရွိတယ္ဆိုေတာ့ အတူယွဥ္တြဲ ေနထိုင္ေရး ဆုိတဲ့ ေနရာမွာ ေရာယွက္ ေနထုိင္ေရး မဟုတ္ဘဲနဲ႕ လူမ်ိဳးစု တစ္စုနဲ႕ တစ္စုၾကားမွာ (ဘဂၤလီနဲ႕ ရခိုင္ၾကားမွာ) သီးျခားေနထိုင္ၾကဖို႕ကိုဘဲ ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။)
" ဟုတ္ကဲ့။ သမၼတရံုး ၀န္ၾကီးနဲ႕ ကာကြယ္ေရး၀န္ၾကီးတို႕က ဘယ္လို သေဘာထားမ်ိဳးနဲ႕ ေနထိုင္ ေစခ်င္တယ္ လို႕ ေျပာဆိုပါသလဲ ခင္ဗ်ား"
( ဟုတ္ကဲ့ပါ။ ကာကြယ္ေရး ၀န္ၾကီးေရာ၊ သမၼတရံုး ၀န္ၾကီးေရာ ကေတာ့ ဘဂၤလီနဲ႕ ရခိုင္ေတြဟာ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ဘယ္လိုဘဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဖိအားေပး အတူ ေရာယွက္ေနထိုင္ခိုင္းရင္လည္း ျပႆနာက မလြဲမေသြေပၚလာမွာကို သူတို႕ သိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဘာေခၚမလဲဆိုေတာ့ ေရာေထြးေနထုိင္တာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲနဲ႕ လူမ်ိဳးစု တစ္စုနဲ႕ တစ္စု အၾကားမွာ သီးျခားစီ ျငိမ္းျငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ေနေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵေတြ ရွိၾကပါတယ္။)
" စစ္ေတြျမိဳ႕က ျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖေတြဘက္က သေဘာထားက ဘယ္လိုရွိပါသလဲ″
( ျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖ ဆႏၵကလည္း အဲဒီအတိုင္းပါဘဲ။ စစ္ေတြ ျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖေတြကလည္း နဂိုကတည္းက ဒီသေဘာ ထားကို ေပးထားျပီးသားပါ။ ဒီဘဂၤလီေတြနဲ႕ ရခိုင္ေတြဟာ ခုအခ်ိန္မွာ ဘယ္လိုမွ အတူူတူ ေရာေထြးေန ထိုင္လို႕ မရေတာ့တာေၾကာင့္ သူတို႕နဲ႕ သီျခားစီဘဲ ေနလုိတဲ့ ဆႏၵကို ပဋိပကၡ ျဖစ္ကတည္းက ရွိတာပါ။ အဲဒီအတိုင္းဘဲ ကၽြန္ေတာ္တို႕ တင္ျပတယ္။ အဲဒါကိုလည္း ၀န္ၾကီးေတြက စာနာ နားလည္ပါတယ္။)
" ေနာက္တစ္ခုကေပါ့ေလ သူူတို႕ကို အေဆာက္အဦးေတြ ေဆာက္ေပးမယ္။ အိမ္ေတြေဆာက္ေပးမယ္ဆို ေတာ့ စစ္ေတြျမိဳ႕က လူေတြက ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသား အက္ဥပေဒအရ သူတို႕ကုိ စိစစ္ျပီးမွ လက္ခံဖို႕ ဆိုတာ တင္ျပ ေတာင္းဆိုထားေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကို ခု အစည္းအေ၀းမွာ တင္ျပတာေတြေကာ ရွိပါသလား"
( ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်ား။ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာပါမယ္။ သူတုိ႕ကို အခုေဆာက္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ဟာာက ေျမေတြသတ္မွတ္ျပီး လံုးခ်င္း အိမ္ယာေတြ ေဆာက္ေပးမွာ မဟုတ္ပါ။ သူတို႕ကို ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာလို သတ္မွတ္ျပီး တန္းလ်ားၾကီးေတြ ေဆာက္ေပးမွာ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ရခိုင္ေတြဘက္က ဒီကိစၥ အေပၚ ကန္႕ကြက္စရာ မရွိပါဘူး။)
" ဒီေန႕ လုပ္တဲ့ အစည္းအေ၀းမွာ ေပါ့ေလ ဘာေတြ ထူးျခားမူေတြ ရွိပါသလဲ။ မွတ္မွတ္ရရ ဘာေတြ ထူးျခားမူေတြ ရွိတယ္လို႕ ထင္ပါသလဲ"
( မွတ္မွတ္ရရ ထူးျခားမူ ရွိတာကေတာ့ စစ္ေတြျမိဳ႕ေပၚမွာ မၾကာခင္ လ၀က ကေန လူဦးေရ စာရင္း ေကာက္မယ့္ အစီအစဥ္ရွိတယ္လို႕ သူတို႕ တင္ျပ ေျပာဆိုပါတယ္။ လ၀က စကားနဲ႕ ေျပာရင္ ဆြဲတင္စစ္လို႕ ေခၚတာေပါ။ ဆြဲတင္စစ္ကို မၾကာခင္ လုပ္မယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။)
" စစ္ေတြျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖ ဘက္က တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့သူေတြကို ေျပာျပလို႕ ရပါမလား"
( ရပါတယ္။ ဦးသာပြင့္၊ ဦးေအာင္ေက်ာ္သာ၊ ဦးသန္းထြန္း၊ ဦးေရႊေက်ာ္သာ၊ ဦးလွသာထြန္း၊ ဦးစံေက်ာ္ အပါအ၀င္ ၁၆ ဦး တက္ပါတယ္။)
" စစ္ေတြျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖဘက္က တင္ျပတာေတြကို မရွိဘူးလား ခင္ဗ်ား"
( ရခိုင္ျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖဘက္က လိုခ်င္ တာေတြနဲ႕ တင္ျပခဲ့တာေတြကေတာ့ ရခိုင္ေတြနဲ႕ ဒီဘဂၤလီေတြဟာ ဘယ္လိုမွ ခုခ်ိန္မွာ အတူေနထိုင္လို႕ မရတာေၾကာင့္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေလာေလာဆယ္ လိုအပ္တဲ့ အခ်ိန္ ကာလ အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိ ခြဲျခားထားျခင္း ဟာ ပဋိပကၡ ထပ္မံ မျဖစ္ပြားဖို႕ အတြက္ အေကာင္းဆံုး ကိစၥလို႕ တင္ျပပါတယ္။ ျပန္ေျပာရရင္ ခြဲျခားထားတာဟာ အခုအခ်ိန္မွာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ အခုအခ်ိန္မွာ ဘဂၤလီေတြဟာ အၾကမ္းဖက္မူေတြ ထပ္မံ ျပန္လည္ လုပ္ေဆာင္လာႏုိင္တယ္ ဆိုတဲ့သတင္း ေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ထြက္ေပၚေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ စစ္ေတြျမိဳ႕မိ ျမိဳ႕ဖေတြက လံုျခံဳေရးကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ စီမံေဆာင္ရြက္ေပးဖို႕ ေတာင္းဆိုတာေတြ ရွိပါတယ္။ စစ္ေတြ ျမိဳ႕လယ္ေကာင္ တည့္တည့္မွာ ရွိတဲ့ အင္ဘာလာ ရပ္ကြက္ ေၾကာင့္ အခ်ိန္မေရႊး ျပႆနာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အတြက္ အစုိးရ ၀န္ၾကီးမ်ား အေနျဖင့္ စဥ္းစားေပးသင့္တယ္လို႕ တင္ျပၾကပါတယ္။ အဲဒီရပ္ကြက္သာ မရွိရင္ ရခိုင္နဲ႕ ဘဂၤလီေတြ အၾကား ပဋိပကၡေတြ အလြန္ နည္းသြားႏိုင္တယ္လို႕ တင္ျပၾကပါတယ္။)
(အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျဖဆိုထားသည့္ အတိုင္း တင္ျပေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။)
al-Qaida အၾကမ္းဖက္ ႀကံစည္မႈ ကေနဒါ ႀကိဳတင္ဟန္႔တား
al-Qaida အဖြဲ႔ရဲ႕ ပံ့ပိုးမႈနဲ႔ ခရီးသည္တင္ မီးရထားတစင္းကို တိုက္ခိုက္ဖို႔ လွ်ိဳ႕၀ွက္ ႀကံစည္ခဲ့တဲ့ ကေနဒါႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္သူ ၂ ဦးကို ဖမ္းဆီးၿပီး စြဲခ်က္တင္ထားၿပီ
ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ကေနဒါ အာဏာပိုင္ေတြက ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။
အေမရိကန္ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ အခုလို ဖမ္းဆီးလိုက္တာျဖစ္ေၾကာင္း ကေနဒါ ရဲတပ္ဖြဲ႔က တနလၤာေန႔မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ခ်ီဟပ္ဘ္ အပ္စပ္ဟိုင္အာ (Chiheb Esseghaier) နဲ႔ ရာရိ ဂ်တ္ဆာ (Raed Jaser) တို႔ကို Montreal နဲ႔ Toronto နယ္ေျမအတြင္းမွာ ဖမ္းဆီးခဲ့တာပါ။
အခုလို ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသူေတြဟာ တိုက္ခိုက္ဖို႔အတြက္ ႀကံရြယ္ခဲ့တယ္လို႔ ယံုၾကည္ရေပမဲ့ အမ်ားျပည္သူ သြားလာေနတာေတြ၊ ရထား၀န္ထမ္းေတြ၊ ခရီးသည္ေတြနဲ႔ ရထားလမ္းေၾကာင္းေတြကို လတ္တေလာ တိုက္ခိုက္မယ့္ လကၡဏာေတြေတာ့ မေတြ႔ရဘူးလို႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ဖမ္းဆီးခဲ့သူ ၂ ဦးဟာ ခရီးသည္တင္ ရထားကို Toronto ၿမိဳ႕တြင္းမွာ တိုက္ခိုက္ဖို႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္အတြင္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု Boston မာရသြန္ ေျပးပြဲကို ဗံုးေဖာက္ခြဲ တိုက္ခိုက္သူေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈ မရွိဘူးလု႔ိ ေျပာပါ တယ္။
ရခိုင္စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာ သမၼတဆီ တင္ျပ
လူေပါင္း ၂၀၀ ေလာက္ ေသဆံုးၿပီး လူ ၁ သိန္းေလာက္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ ၿပီးခ့ဲဲတဲ့ႏွစ္ ရခုိင္ျပည္နယ္ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး
ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကို ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဆီ တင္ျပထား လိုက္ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္အဖဲြ႔၀င္တဦးက ေျပာပါတယ္။ အစီရင္ခံစာပါ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကိုေတာ့ လကုန္ရက္ပိုင္းေလာက္မွာ အမ်ားျပည္သူထံကို သတင္းထုတ္ျပန္သြားဖုိ႔ ရိွေနတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ဒီသတင္းကိုေတာ့ ရန္ကုန္မွာရွိတဲ့ ဗြီအိုေအသတင္းေထာက္ ကိုမိုးေဇာ္က သတင္းေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။
ရခုိင္ပဋိပကၡစံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကို ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လကုန္မွာ တင္ျပဖုိ႔ ရက္သတ္မွတ္ခဲ့တာ ျဖစ္ေပမဲ့ လုပ္ငန္း မၿပီးျပတ္ေသးတာေၾကာင့္ ဒီလ ၂၃ ရက္ေန႔ကို ရက္ေရႊ႕ဆုိင္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ေကာ္မရွင္က ျပဳစုထားတဲ့ အစီရင္ခံစာကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတဆီ တင္ျပလုိက္ၿပီျဖစ္ၿပီး မၾကာခင္မွာ လူထုထံကို သတင္းထုတ္ျပန္ဖုိ႔ ရိွေနတယ္လုိ႔ ေကာ္မရွင္ အဖဲြ႔၀င္တဦးျဖစ္တဲ့ ဗဟု ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးအဖဲြ႔က ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး က ေျပာပါတယ္။
"က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတဆီကုိ အစီရင္ခံစာကို မေန႔ကေပါ့ေနာ္ ၂၂ ရက္ေန႔က ပို႔ၿပီးပါၿပီ။ အဲ့ေတာ့ အဲ့ဒီပို႔ၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီဧၿပီလ မကုန္ခင္ေလာက္မွာ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတရပ္ ျပဳလုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၉၊ ၃၀ တရက္ရက္ေတာ့ ျဖစ္ႏုိင္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။"
ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဇြန္လအတြင္းက ရခုိင္နဲ႔ ဘဂၤါလီ လို႔ အစိုးရက သတ္မွတ္တဲ့ မူဆလင္ေတြအၾကား ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားခဲ့တာေၾကာင့္ မတူညီတဲ့ ဘာသာေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ လူမႈေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ တတ္သိပညာရွင္ ၂၇ ဦးကို စုစည္းၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ကို ၾသဂုတ္လမွာ ဖဲြ႔စည္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
ေကာ္မရွင္ ဖဲြ႔စည္းစဥ္က စံုစမ္းစစ္ေဆး ေတြ႔ရိွခ်က္ေတြကို ႏို၀င္ဘာလလယ္မွာ အစီရင္ခံ တင္ျပဖုိ႔ သတ္မွတ္ခဲ့ေပမဲ့ ေအာက္တိုဘာလအတြင္းမွာ ပဋိပကၡေတြ ထပ္မံ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ေနာက္ အစီရင္ခံစာကို ဒီႏွစ္ မတ္လကုန္မွာ တင္သြင္းဖို႔ ပထမအႀကိမ္ ေရႊ႕ဆုိင္းခ့ဲပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ လုပ္ငန္းမၿပီးျပတ္တာေၾကာင့္ ဧၿပီလအတြင္းကို ဒုတိယအႀကိမ္ ထပ္မံ ေရႊ႕ဆုိင္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုေကာ္မရွင္က ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဆီကို အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းလုိက္တဲ့ ေန႔မွာ ပဲ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ Human Rights Watch ေခၚ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔က အစီရင္ခံစာတေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီအစီရင္ခံစာမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း မူဆလင္ေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္တာေတြမွာ အာဏာပိုင္ေတြ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း စြပ္စဲြထားၿပီး ဒီလုပ္ေဆာင္မႈဟာ လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈ အသြင္ေဆာင္ေနေၾကာင္း ေဖာ္ျပထား ပါတယ္။
HRW အဖဲြ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကိုေတာ့ တဖတ္သတ္ ရရိွတဲ့ သတင္းေတြအေပၚမွာ အေျခခံထားေၾကာင္းနဲ႔ စကားလံုး အသံုးအႏႈန္းေတြဟာ လက္ခံႏိုင္ဖြယ္ မရိွေၾကာင္း သမၼတ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရိွသူ ဦးရဲထြဋ္ က ေျပာဆိုၿပီး ပယ္ခ်ေၾကာင္း ဒီေန႔ထုတ္ The Voice Daily သတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
HRW ရဲ႕ အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သေဘာထား ေမးျမန္းရာမွာ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ အဖဲြ႔၀င္ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးက အစီရင္ခံစာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တုိက္႐ိုက္ တံု႔ျပန္ေျပာဆုိတာ မရိွပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ျပည္ပက ေလ့လာ စံုစမ္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူ႔အျမင္ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။
"ရခိုင္အေရးအခင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံတကာက အျမင္ေတြလည္း ရွိပါ တယ္။ ေအာက္ေျခမွာ က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ ျမင္ရႀကံဳရတဲ့ ျပႆနာေတြ၊ အခက္အခဲေတြလည္း က်ေနာ္တို႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ တခါတခါမွာ အျပင္က ေျပာတဲ့ကိစၥနဲ႔ လက္ေတြ႔ ေအာက္ေျခမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥမ်ိဳး ကြာဟတာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ပဋိပကၡတခုကို ၾကည့္မယ္ဆုိလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ ပဋိပကၡဟာ တဖက္တည္းလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဘက္ေတြ အမ်ားႀကီးလည္းရွိတတ္ပါတယ္။"
"ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီလို ျပႆနာေတြ ရွိလာတာဟာလည္း ျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္ဟာ လည္းပဲ ပြင့္လင္းလာတဲ့ အေျခအေနမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီလို ကိစၥမ်ိဳးေတြ ဟာ ေရွာင္လႊဲလို႔ရတတ္တဲ့ သဘာ၀ေတာ့ မရွိပါဘူး။ အဲ့ေတာ့ ဒီျပႆနာေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ လက္ေတြ႔ ေအာက္ေျခမွာ ဘယ္လို တေျဖးေျဖးခ်င္း ေျဖရွင္းသြားမလဲ ဆိုတာပဲ အေရးႀကီးပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာအေနနဲ႔ကေတာ့ သူတို႔အျမင္ကို သူတို႔
ေျပာမွာေပါ့ေနာ္။ ဒီအျမင္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ လက္ေတြ႔ ျဖစ္ေနတာနဲ႔ေတာ့ ကြာျခား တတ္တဲ့ သဘာ၀ေလးေတြလည္း ရွိပါတယ္။"
ရခုိင္ပဋိပကၡ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဟာ ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားရာေဒသကို သြားေရာက္ၿပီး ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားရာ ဘက္ႏွစ္ဘက္က လူထု လူတန္းစား အသီးသီးကို ေတြ႔ဆံု
ေမးျမန္းခဲ့သလို၊ ဘာသာေရးအဖဲြ႔အစည္း၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔နဲ႔ အာဏာပုိင္ေတြကို ပါ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းၿပီးေနာက္ အစီရင္ခံစာကို ျပဳစုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးရတဲ့ ဒုကၡသည္ေပါင္း ၁ သိန္းနီးပါးေလာက္ ရိွေနၿပီး သူတုိ႔ကို ေထာက္ ပံ့ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရးအတြက္ အစုိးရနဲ႔ ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ အဖဲြ႔အစည္းေတြက စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေန ပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ဒုကၡသည္ အမ်ားစုအတြက္ မိုးတြင္းကာလအတြက္ အေရးေပၚ ရန္ပံုေငြ လုိအပ္ေနပါတယ္။
အင္းစိန္အေ၀းေျပးကားဂိတ္ ဂက္စ္အိုးေပါက္ကြဲ လူ ၄ ဦး ေသ
အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေစာ္ဘြားႀကီးကုန္း၊ အေ၀းေျပး၀င္း၊ ေက်ာက္စိမ္း ၆ လမ္းက အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းဆိုင္တခုက ဂက္စ္အိုး ေပါက္ကြဲခဲ့တဲ့အတြက္ လူ ၄ ဦးေက်ာ္ ဒဏ္ရာရၿပီး ၄ ဦး ေသဆံုးခဲ့တာပါ။ ဆိုင္က အလုပ္သမားေတြ အပါအ၀င္ လမ္းေပၚက လူေတြပါ ထိခိုက္ၿပီး ဒဏ္ရာရခဲ့တဲ့အတြက္ အင္းစိန္ရဲစခန္းကေန ဆိုင္ပိုင္ရွင္ကို အမႈဖြင့္ အေရးယူထားပါတယ္။ ဒီေပါက္ကြဲမႈ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းရယူထားတဲ့ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ဗြီအိုေအသတင္းေထာက္ ကိုေအာင္ရဲေမာင္ေမာင္ က သတင္းေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။
အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ ေစာ္ဘြားႀကီးကုန္း ရပ္ကြက္အတြင္း ေငြလမင္း အိမ္ေဆာက္ ပစၥည္း အေရာင္းဆိုင္မွာ သံေခ်ာင္းေတြကို ဂေဟဆက္ေနရင္း အနီးနားက ဂက္စ္အိုး ထေပါက္တာေၾကာင့္ လူ ၄ ဦး ေသဆံုးၿပီး ၄ ဦး အင္းစိန္ေဆး႐ံုႀကီး မွာ ေဆး၀ါး ကုသေနရတယ္လို႔ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္းက ဒုရဲအုပ္ ဦးေအာင္ျမတ္ဦး က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။
"အခု ေနာက္ဆံုးအေျခအေနမွာ ဒဏ္ရာရတာ ၄ ေယာက္၊ အခု ဒဏ္ရာရတဲ့ သူေတြ ကို ေဆး၀ါးကုသေနပါတယ္။"
လုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္ေနစဥ္မွာ ေပါ့ေလ်ာ့မႈေၾကာင့္ ဆိုင္မွာရွိတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြအျပင္ လမ္းေပၚက လူေတြပါ ထိခိုက္ေသေၾက ဒဏ္ရာရတဲ့အတြက္ ဆိုင္ပိုင္ရွင္ ေဒၚနီနီ၀င္းကို အင္းစိန္ရဲစခန္းက ပုဒ္မ ၂၀၆၊ ၃၃၇၊ ၃၃၈၊ ၃၀၄ က တို႔နဲ႔ ပနံပါတ္ ၁၄၈/၂၀၁၃ နဲ႔ အမႈဖြင့္ထားတယ္လို႔ ဒုရဲအုပ္ ဦးေအာင္ျမတ္ဦး က ေျပာပါတယ္။
အခုလို ေပါက္ကြဲမႈ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ကေတာ့ ေန႔လယ္ ၂ နာရီမွာျဖစ္ၿပီးေတာ့ အနီး၀န္းက်င္က ကယ္ဆယ္သူေတြရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ဒဏ္ရာရသူေတြကို အျမန္ဆံုး ေဆး႐ံုပို႔ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ေပါက္ပြဲမႈေၾကာင့္ အနီးအနားမွာ မီးေလာင္တာေတြေတာ့ မျဖစ္ခဲ့ဘူးလို႔ ဆူးေလမီးသတ္ဌာနခ်ဳပ္က တာ၀န္ခံ တစ္ဦးကေျပာပါတယ္။
"ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ေတာ့ေလ က်ေနာ္တို႔က ဒီဟာေလးေတြကို ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ဖုိ႔ အတြက္ သြားတာ။ ဟိုေရာက္ေတာ့ လူနာအကုန္လံုးက ေဆး႐ံုေရာက္ေနၿပီ။ ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ေတာ့ အဲ့ဒီမွာ ဒဏ္ရာရတဲ့ ေသဆံုးတဲ့သူေတြကို က်ေနာ္တုိ႔က စာရင္းေလးပဲ သြားယူလိုက္တာ ရွိပါတယ္။"
အခင္းျဖစ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ေပါက္ကြဲမႈ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ လမ္းကို ပိတ္ဆို႔တာေတြ မလုပ္ဘဲ လမ္းဖြင့္ေပးထားၿပီး ေပါက္ကြဲခဲ့တဲ့ အိမ္နားကိုသာ ရဲလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ပိတ္ထားတယ္လို႔ အဲ့ဒီလမ္းနဲ႔ တလမ္းေက်ာ္က အိမ္ေဆာက္ပစၥည္း အေရာင္းဆိုင္ ဖြင့္ထားတဲ့ ကို၀င္းေမာင္ က ေျပာပါတယ္။
အခင္းျဖစ္ပြားခဲ့ခ်ိန္တုန္းကေတာ့ အနီးပတ္၀န္းက်င္မွာ အနည္းငယ္ ႐ႈပ္ေထြးသြားၿပီး ဒဏ္ရာရသူေတြထဲမွာ ကိုယ္လက္အဂၤါ ျပတ္ေတာက္တာေတြထိ ပါရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္႐ွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေအးေအးေဆးေဆး ပံုမွန္ လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္ လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္ လုိ႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
"ဂက္စ္အိုးေပါက္တယ္ဆိုတာ သိရတယ္။ လူ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ေလာက္
ေသသြားလဲဆိုတာ အတိအက် မသိရဘူး။ ေနာက္ ေျချပတ္လက္ျပတ္ေတြ ကိုလည္း ၄၊ ၅၊ ၆ ေယာက္ ၇ ေယာက္ေလာက္ ေတြ႔ရတယ္ ခင္ဗ်။ ျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ အဲ့ဒီျဖစ္တဲ့ေနရာနဲ႔ လမ္းေလးပဲ ၀ိုက္ၿပီး ပိတ္ထားတာရွိပါတယ္။"
၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ မီးေလာင္မႈေတြ ရွိခဲ့ေပမဲ့ ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ လူအေသ အပ်ာက္ ရွိခဲ့တာ ဒါ ပထမဆံုး ျဖစ္စဥ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၂ ခုနစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းတုန္းကလည္း ပရ ေဆး၀ါးေတြ သိုေလွာင္ထားတဲ့ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ ေမတၱာညြန္႔ရပ္ကြက္အတြင္းမွာ အႀကီးစား ေပါက္ကြဲမႈ
ျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ခဲ့လို႔ လူ ၂၀ ထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြလည္း ရွိခဲ့ဖူးတာပါ။
ဒီေန႔ အင္းစိန္ေစာ္ဘြားႀကီးကုန္း ဂက္စ္အိုး ေပါက္ကြဲမႈ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ အိမ္ အပါအ၀င္ ဆံုး႐ံႈးမႈ ကာလတန္ဖိုး ၄၄ သိန္းေလာက္ ရွိခဲ့တယ္လို႔လည္း အင္းစိန္ရဲစခန္းက ဆိုပါတယ္။
ဲျမန္မာႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးမႈ အေမရိကန္ႀကိဳဆို
ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြကေန ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၅၀ ေက်ာ္ ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္တဲ့ အေပၚ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ႀကိဳဆိုလိုက္ၿပီး၊ က်န္ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ကိုပါ ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား တခ်ိဳ႕ ျပန္လြတ္လာတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ၿဗိတိန္တို႔ရဲ႕ တုံ႔ျပန္မႈေတြကို ကိုသားညြန္႔ဦးက တင္ျပထားပါတယ္။
မေန႔တုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အက်ဥ္းသားေတြ ျပန္လႊတ္ေပးတဲ့အထဲ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၅၉ ဦး ပါ၀င္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ က်န္ေနတဲ့ ႏို္င္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ျပန္လြတ္ဖို႔အတြက္ အစိုးရကိုယ္တိုင္က ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား စိစစ္ေရးေကာ္မတီ ဖဲြ႔စည္းခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း၊ ဒါ ပထမဆံုးအႀကိမ္ အသုတ္လိုက္ လြတ္လာတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ အခုလို လြတ္ေျမာက္လာတာေတြကို ႀကိဳဆိုသလို၊ ထပ္လႊတ္ေပးဖို႔လည္း ေတာင္းဆိုပါတယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ယာယီ လက္ေထာက္ ေျပာခြင့္ရသူ ပတ္ထရစ္ ဗန္ထေရးလ္ (Patrick Ventrell) က ေျပာပါတယ္။
"အက်ဥ္းသား ၉၃ ဦး လြတ္လာတဲ့အထဲမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၅၀ ပါ၀င္ပါတယ္။ အခုလို ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးတာကို ႀကိဳဆိုသလို၊ က်န္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားအားလံုး လႊတ္ေပးဖို႔ကိုလည္း အားေပး တိုက္တြန္းလိုပါတယ္။"
ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ အာရွေရးရာ ၀န္ႀကီး ဟူဂို ဆြိဳင္းယား (Hugo Swire) ကလည္း အခုလို ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ လြတ္လာတာကို ႀကိဳဆိုလိုက္ၿပီး၊ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား တစ္ေယာက္ဆို တစ္ေယာက္ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ ရိွေနတာကိုက အေတာ့္ကို မ်ားေနၿပီလို႔ ေျပာပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္လည္း က်န္ေနေသးတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို ျပန္လႊြတ္ဖို႔ နဲ႔၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္း ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။
EU ဥေရာပသမဂၢကေန ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေရးယူမႈေတြကို ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ၿပီးတဲ့ ေနာက္တေန႔မွာပဲ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ လြတ္ေျမာက္လာတာပါ။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔က ျမန္မာအေပၚ အေရးယူမႈ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ဆိုင္းငံ့ ရပ္ဆိုင္းထားပါတယ္။ ဒီ့ထက္ပိုၿပီး အေရးယူမႈေတြကို ႐ုပ္သိမ္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ မူ၀ါဒ ဆန္းစစ္မႈေတြ လုပ္ေနတယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ ပတ္ထရစ္ ဗန္ထေရးလ္ (Patrick Ventrell) က မေန႔က ပံုမွန္ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြမွာ ေျပာပါတယ္။
"အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ ပိတ္ဆို႔ထားမႈေတြနဲ႔ အေမရိကန္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ မလုပ္ဖို႔ တားျမစ္ထားတာကို ျပန္႐ုပ္သိမ္းထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို အားေပး တိုက္တြန္းႏိုင္ဖို႔ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈေတြ အပါအ၀င္ အေမရိကန္ မူ၀ါဒေတြကို ျပန္ၿပီး ဆန္းစစ္လုပ္ကိုင္ေနပါတယ္။"
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သိသာတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ရိွခဲ့တဲ့အျပင္၊ ေနာက္ထပ္ အေျပာင္းအလဲေတြ ပိုျဖစ္လာဖို႔ အားေပး တိုက္တြန္းမႈအေနနဲ႔ EU ကေန ျမန္မာႏို္င္ငံအေပၚ အေရးယူမႈေတြကို ျပန္႐ုပ္သိမ္းလိုက္တာ ျဖစ္ တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။
အခုလို ျမန္မာႏို္င္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အျပဳသေဘာ အားရစရာေတြ ေတြြ႔ေနရတယ္ ဆိုေပမဲ့လည္း၊ လူနည္းစု လူမ်ိဳးစုအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အပါအ၀င္ တျခား လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနအရ စိုးရိမ္စရာေတြေတာ့ ရိွေသးတယ္လို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုေရာ ၿဗိတိန္ကပါ ေထာက္ျပ ေျပာဆိုၾကပါတယ္။
အခုလို အေရးယူမႈေတြကို ႐ုပ္သိမ္းျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ပိုၿပီး ထဲထဲ၀င္၀င္ ဆက္ဆံႏိုင္ၿပီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်န္ေနတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို ပိုၿပီး ေျဖရွင္းႏိုင္လိမ့္ မယ္လို႔ ယူဆတဲ့အေၾကာင္းလည္း ၿဗိတိန္၀န္ႀကီး ဟူဂို ဆိြဳင္းယား (Hugo Swire) က ေျပာပါတယ္
ဲျမန္မာအစိုးရ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ အေမရိကန္ခရီးစဥ္
နယူးေယာက္အေျခစိုက္ ICG လို႔ေခၚတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ပဋိပကၡ ေျဖရွင္းေရးအဖြဲ႔ႀကီးက သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ခ်ီးျမႇင့္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုကို သမၼတကိုယ္စား လက္ခံရယူဖို႔ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္း ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ ဧၿပီလ ၂၂ ရက္ေန႔က ဆုေပးပြဲအၿပီးမွာ ၀ါရွင္တန္ဒီစီ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ေရာက္ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ အဖြဲ႔ရဲ႕ အေမရိကန္ခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အဖြဲ႔မွာ လိုက္ပါလာတဲ့ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ျပည္သူ႔အင္အား ၀န္ႀကီးဌာနက ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးခင္ရီကို ဗြီအိုေအ ၀ိုင္းေတာ္သားတဦးျဖစ္တဲ့ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေမး။ ။ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ၀န္ႀကီး သမၼတဦးသိန္းစိန္ကို ဒီ Pursuit of Peace Award ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္တဲ့သူအေနနဲ႔ ဆုေပးတဲ့ပြဲကို ၀န္ႀကီးတို႔ လာတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီဆုခ်ီးျမႇင့္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ၀န္ႀကီးရဲ႕ အျမင္ သေဘာထားေလး အရင္ သိပါရေစခင္ဗ်။
ေျဖ။ ။ "က်ေနာ္တို႔ အဓိက လာတာကေတာ့ လန္ဒန္နဲ႔ ေျမာက္အိုင္ယာလန္ကိုေလ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥ၊ ဒီဘက္ကလုပ္တဲ့ အေတြ႔အႀကံဳေတြ ဖလွယ္ဖို႔ ယူဖို႔ အဲ့ဒီကိစၥနဲ႔ လာတာခင္ဗ်။ လာရင္းနဲ႔ ဒီဘက္မွာလည္း ဒီေန႔မွာေပါ့ ICG ေပးတဲ့ဆုကို က်ေနာ္တို႔ သမၼတႀကီးက လက္ခံယူဖို႔ ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔အဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ ဦးေအာင္မင္းက သမၼတႀကီးကိုယ္စား ယူဖို႔ တက္ၾကတာပါ။ သူတို႔က ေရးထားတာေတာ့ In Pursuit of Peace ဆိုေတာ့ အဲ့ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေပးတဲ့သေဘာပဲေပါ့။"
ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ပထမတုန္းက သမၼတႀကီးကိုယ္တိုင္ လာမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိထားပါတယ္။ သမၼတႀကီးကိုယ္တိုင္ မလာျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းက ဘာမ်ားပါလိမ့္ခင္ဗ်ာ။
ေျဖ။ ။ "က်ေနာ္ေတာ့ တိတိက်က် မသိဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း က်ေနာ္တို႔ လာခါနီးေလးမွာ သမၼတႀကီးက တ႐ုတ္ျပည္ခရီးစဥ္ေလးကို သြားေနတာရွိတယ္ေလ။ က်ေနာ္တို႔ထြက္မယ့္ေန႔နဲ႔ တရက္ေစာၿပီးေတာ့ပဲ သမၼတႀကီးက တ႐ုတ္ျပည္က ျပန္ေရာက္ပါတယ္ခင္ဗ်။ အဲ့လိုခရီးစဥ္ ပ်က္တာလည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ခင္ဗ်။ အဲ့ဒါေတာ့ က်ေနာ္ အတိအက် မသိပါဘူး။"
ေမး။ ။ ဒီဆုခ်ီးျမႇင့္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေ၀ဖန္ၾကတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ၀န္ႀကီးတို႔လည္း နယူးေယာက္မွာ ဆႏၵျပသူတခ်ိဳ႕နဲ႔ ႀကံဳခဲ့ရတယ္လို႔ က်ေနာ္ သိထားပါတယ္။ ဒီေ၀ဖန္သံေတြအေပၚမွာေရာ ၀န္ႀကီးအေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ား သေဘာထား မွတ္ခ်က္ေပးလိုပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ "အဲ ေ၀ဖန္သံေတြေတာ့ က်ေနာ္က က်က်နန မၾကားေသးဘူးေလ။ ဒီအေပၚမွာေတာ့ က်ေနာ္ မွတ္ခ်က္ မေပးလိုဘူး။ က်ေနာ္တို႔ နယူးေယာက္မွာ ေနတုန္းက ဆႏၵျပတယ္ဆုိတာက က်ေနာ္တို႔ အဲ့ဒီမွာ Civil Society ေတြ ျမန္မာအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေတြ႔တာပါခင္ဗ်။ အဲ့ဒီဆႏၵျပတဲ့ အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ကိုက က်ေနာ္တို႔နဲ႔ တက္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ သူက က်ေနာ္တို႔ ဆႏၵျပတာကို ဘာျပမွန္း က်ေနာ္ မသိဘူးေပါ့ေလ။ ေအာက္ကို ဆင္းလာေတာ့ ဆိုင္းဘုတ္ေတြမွာ ေတြ႔တာေတာ့ တခ်ိဳ႕ ဖမ္းထားတဲ့ ကေလးေတြ လႊတ္ေပးေရး ဆိုၿပီးေတာ့ ဘယ္တုန္းက ဘယ္ကေလးေတြ ဘယ္လို ဖမ္းသလဲ ေသခ်ာ မသိဘူးေပါ့ဗ်ာ။ အဲ့ဒီကိစၥကို ဆႏၵျပတာ အဓိကျဖစ္ပါတယ္။"
ေမး။ ။ ေနာက္တခုကေတာ့ ၀န္ႀကီးတို႔ ဒီကို ေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ အေမရိကန္ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးတာေတြ ရွိတယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အဲ့ဒီလို နားလည္ထားပါတယ္။ အေမရိကန္ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ အဓိက ေဆြးေႏြးျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲေတြရဲ႕ ရလဒ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ ဘာမ်ားေျပာလိုပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ "က်ေနာ္ အဓိက အဂၤလန္ဘက္က စရမွာေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ အဂၤလန္တို႔ ေျမာက္အိုင္ယာလန္တို႔ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေစာေစာက ေျပာသလို ၿဗိတိသွ်အစိုးရနဲ႔ IRA နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး Process ေတြ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ဟာေတြ။ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာလည္း တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္း ၁၁ ဖြဲ႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စကားေျပာတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေနၾကတာကိုး။ ဒီဘက္မွာရွိတဲ့ ေဆာင္ရြက္မႈေတြအေပၚမွာ အတုယူစရာမ်ား ရွိမလား။ အေတြ႔အႀကံဳေတြ ဖလွယ္တဲ့ သေဘာနဲ႔ အဲ့ဒီ အဂၤလန္နဲ႔ အိုင္ယာလန္မွာေတာ့ ဒီကိစၥေတြကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ သေဘာပါပဲ။ အေမရိကန္မွာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံအတြက္ လိုအပ္တဲ့ကိစၥ အ၀၀ေပါ့ဗ်ာ အနာဂတ္မွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမယ့္ ကိစၥေတြ၊ ေလ့က်င့္ေရးဆုိင္ရာ ကိစၥေတြ စသည္ျဖင့္ ဒီလိုကိစၥေတြကို အဓိကထားၿပီး တာ၀န္ရွိသူ အဆင့္ဆင့္နဲ႔ ေဆြးေႏြးသြားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။"
ေမး။ ။ ေလ့က်င့္ေရးဆုိတဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေလ့က်င့္ေရးကိစၥေတြ ဘာေတြေရာ ေဆြးေႏြးတာမ်ိဳး ရွိပါၿပီလား။
ေျဖ။ ။ "ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ နယူးေယာက္မွာလည္း ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ၀ါရွင္တန္ဒီစီမွာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ေဆြးေႏြးပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ႀကီးကို ေခတ္မွီတိုးတက္တဲ့ တပ္ဖြဲ႔ႀကီးတခု ျဖစ္လာေအာင္၊ တကယ့္ လံုၿခံဳေရးမွာ အေရးပါတဲ့ တပ္ဖြဲ႔ႀကီးတခု ျဖစ္လာေအာင္ ဘယ္လို အသံုးျပဳရမယ္ ဆိုတာကစၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႔ ေလ့က်င့္ေရးဆုိင္ရာ၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြ က်ေနာ္တုိ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးျဖစ္ပါတယ္။"
ေမး။ ။ အေမရိကန္တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္ကေရာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို ခုနေျပာတဲ့ အဆင့္မွီ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မွီတဲ့ ရဲတပ္ဖြဲ႔ႀကီး ျဖစ္လာေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္က အကူအညီေပးဖို႔ စသည္အားျဖင့္ အဲ့ဒီ ကတိက၀တ္ေတြကိုေရာ ရပါၿပီလားခင္ဗ်။
ေျဖ။ ။ "မွန္ပါတယ္ခင္ဗ်။ က်ေနာ္တုိ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔မွာလည္း သက္ဆုိင္ရာ သူ႔ဟာနဲ႔သူ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ဥပေဒေတြ ရွိၿပီးသားပါခင္ဗ်။ ခုန က်ေနာ္ေျပာသလို ႏုိင္ငံခ်င္း knowledge sharing လုပ္တဲ့သေဘာ၊ ေလ့က်င့္ေရးေတြ ဖလွယ္တဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္က လိုလိုလားလား ရွိသလို၊ အေမရိကန္အစိုးရကလည္း ဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လိုလုိလားလားရွိတာ ေတြ႔ရပါတယ္ခင္ဗ်။"
ေမး။ ။ ေနာက္တခုပါပဲ ၀န္ႀကီး။ ၀န္ႀကီးက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥေတြမွာလည္း ပါတယ္။ အခု အဂၤလန္နဲ႔ အိုင္ယာလန္မွာလည္း သူတို႔ဆီက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူခဲ့ပံုေတြကို ေလ့လာေဆြးေႏြးခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ က်န္ေနေသးတဲ့ တႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရဖုိ႔ အလားအလာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ၀န္ႀကီးအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ အေကာင္းျမင္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ရွိထားပါၿပီလဲခင္ဗ်။
ေျဖ။ ။ "က်ေနာ့္ဘက္က က်ေနာ္ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္တယ္။ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရး ေကာ္မတီ၀င္လည္းျဖစ္တယ္။ ျမန္မာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး peace center ရဲ႕ အဖြဲ႔၀င္လည္းျဖစ္တယ္။ ေနာက္ က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္လည္း အထူးသျဖင့္ ကရင္ျပည္နယ္မွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ ေဆာင္ရြက္ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ့္ရဲ႕ သေဘာဆိုတာ တကယ့္ ေျမပံုမွာ ေတြ႔တဲ့ဟာေတြပါ။ က်ေနာ္တို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းသြားပါၿပီ။ အဓိကက်တဲ့ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္း ၁၁ ဖြဲ႔ထဲက က်ေနာ္တို႔ ၁၀ ဖြဲ႔နဲ႔က က်ေနာ္တုိ႔ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲႏုိင္တဲ့ အဆင့္ေရာက္ၿပီ။ က်ေနာ္တို႔ KIA/KIO နဲ႔ကလည္း ၂ ႀကိမ္ ေဆြးေႏြးၿပီးၿပီ။ ေျမျပင္မွာလည္း တုိက္ပြဲေတြ မရွိေတာ့ဘူး။ အခု ဒီက ျပန္သြားရင္လည္း ဦးေအာင္မင္းတို႔အဖြဲ႔က ထပ္ၿပီး ေဆြးေႏြးဖို႔ ကမ္းလွမ္းၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါလည္း က်ေနာ္တုိ႔က က်ိမ္းေသ ေအာင္ျမင္မယ့္ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ့္ရဲ႕သေဘာ၊ ျပည္သူျပည္သားေတြရဲ႕ သေဘာကို ကိုယ္စားျပဳ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တို႔ ထာ၀ရ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို က်ိမ္းေသရပါမယ္။"
ေမး။ ။ အဲ့ဒီအခ်ိန္အတြင္းမွာပဲ ရွမ္းျပည္ဘက္မွာလည္း တုိက္ပြဲေတြ ျပန္ျဖစ္တဲ့အသံ က်ေနာ္တုိ႔ ၾကားေနရပါတယ္။ အဲ့ဒီအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေရာ ဘယ္လို ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ရွိပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ "အဲ့ဒီလို နည္းနည္းပါးပါးေလး ထိေတြ႔တာေတြေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ေအာက္မွာက ဟို လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္ေလ။ ျဖစ္ေနၾကတဲ့အခါက်ေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကိစၥေတြ၊ စစ္ေရးဆုိင္ရာ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာကိစၥေတြ သြားရင္းလာရင္းနဲ႔ ေအာက္ေျခအဆင့္ဆုိတာက သူ႔စည္း ကိုယ့္စည္းေပါ့ ေနရာကလည္း ဒီမွာ တည္ရွိေနတဲ့ တပ္ေတြကို အက်အန ျပန္ၿပီး ေနရာခ်ရမယ့္အဆင့္ကို မေရာက္ေသးဘူး။ အဲ့ဒီအတြက္ေၾကာင့္ မွားယြင္းပစ္ခတ္မႈေတြ ဒါမ်ိဳးေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ အက်အဆံုး အထိအခိုက္ကေတာ့ မၾကားပါဘူးခင္ဗ်။ မရွိပါဘူး။"
ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်။