Thursday, December 6, 2012
ကုမၸဏီ အဖြဲ႔မ်ားကို မတည္ေငြ က်ပ္ သန္း ၃၀ ျဖင့္ ႏိုင္ငံျခားေငြ ေရာင္းဝယ္ခြင့္ျပဳ
၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ဗဟိုဘဏ္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၈၃ နွင့္ ႏိုင္ငံျခားသံုးေငြ စီမံခန့္ခြဲမႈ ဥပေဒပုဒ္မ ၃၂ ပါ စီမံခန့္ခြဲပိုင္ခြင့္မ်ားကို က်င့္သုံးလ်က္ လိုင္စင္မ်ားကို စတင္ခြင့္ျပဳလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
လိုင္စင္ေလွ်ာက္ထားသူသည္ ေငြရင္းနွင့္ ယင္းေငြမ်ားကို မည္သို့ရရိွမည္ဆိုျခင္း၊ ေမွ်ာ္မွန္းထားသည့္ အက်ိဳးအျမတ္၊ လုပ္ငန္းအတြက္ စီမံခန့္ခြဲမည့္ပုဂၢိဳလ္၏ အရည္အခ်င္းနွင့္ က်ြမ္းက်င္မူ စသည္တို့နွင့္အတူ ေလွ်ာက္ထားရမည္
ျဖစ္သည္။
"လိုင္စင္ ေလွ်ာက္ထားဖို့အတြက္ ကနဦး မတည္ေငြ အနည္းဆုံး က်ပ္သန္း ၃၀ ထည့္ဝင္ လုပ္ကိုင္ရပါမယ္။ အဲဒီ
ေငြရင္းကို ႏိုင္ငံျခားေငြ ေရာင္းဝယ္ခြင့္ လိုင္စင္ရ ဘဏ္တခုမွာ စာရင္းဖြင့္ ထည့္သြင္းရပါမယ္။ အကယ္၍ ေငြလဲ
ေကာင္တာ တခုထက္မက လုပ္ကိုင္လိုရင္ ေကာင္တာ တခုစီအတြက္ မတည္ေငြရင္း က်ပ္ ၁၀ သန္းစီ ထပ္မံ ထည့္ဝင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္" ဟု ဗဟိုဘဏ္မွ လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွူး ေဒၚေနာ္အဲေဖါ က ေျပာသည္။
ေလွ်ာက္ထားသူသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုမၸဏီမ်ား အက္ဥပေဒအရ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ ကုမၸဏီ ျဖစ္ရမည္ျဖစ္ျပီး ႏုိင္ငံျခား
ေငြမ်ား ေရာင္းဝယ္မႈ လုပ္ငန္းအတြက္ ေစ်းကြက္ရိွမႈ၊ ေဖာက္သယ္မ်ား စိတ္ဝင္စားမႈ ရိွျခင္းတို႔ကို ေဖၚျပရမည္
ျဖစ္သည္။
ထို႔အတူ စာရင္းထားသိုပံုစနစ္၊ အသံုးျပဳမည့္ ေငြေၾကးမ်ားနွင့္ ေနာက္ခံ အေၾကာင္း အခ်က္မ်ား၊ သတင္းအခ်က္ အလက္မ်ား၊ စုေဆာင္း ရယူပုံစနစ္၊ ႏိုင္ငံျခားေငြမ်ား ေရတြက္ျခင္း၊ စစ္ေဆးျခင္း၊ အတုခြဲျခားျခင္းတို႔အတြက္ ျပည့္စုံ လုံေလာက္ေသာ အစီအမံမ်ား ထားရိွျခင္းတို႔ကို စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ တရားမဝင္ေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ ရရိွေသာ ေငြေၾကးနွင့္ ပစၥည္းမ်ား ထိန္းခ်ုဳပ္ေရး ဥပေဒနွင့္ ႏုိင္ငံျခားသုံးေငြ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ဥပေဒတို႔ကို သိရွိနားလည္၍ လိုက္နာေဆာင္ရြက္မည္ဟု ဝန္ခံကတိ ျပဳရမည္ ျဖစ္သည္။
"ဗဟိုဘဏ္ကေန ကုမၸဏီ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို ႏိုင္ငံျခားေငြ ေရာင္းဝယ္ခြင့္ ေပးလိုက္တာ ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ နိုင္ငံျခားသား ဝင္ေရာက္မူက တေန႔တျခား ပိုပိုမ်ားလာတဲ့အတြက္ ေဒၚလာေရာင္းတဲ့သူက တိုးတိုးလာတယ္။ ဘဏ္ေတြခ်ည္းပဲ ေရာင္းခြင့္ ေပးထားရင္ ဘဏ္ဆိုတာ ဖြင့္ခ်ိန္ ပိတ္ခ်ိန္ရိွေနေတာ့ အကန္႔အသတ္ လို ျဖစ္ေနတယ္။ အခုလိုဘဏ္မဟုတ္တဲ့ အျပင္လူေတြကို ခြင့္ျပဳလိုက္တဲ့အတြက္ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြမွာလို အခ်ိန္မေရြး
ေငြလဲႏိုင္သြားမယ္" ဟု အာရွ စိမ္းလန္းဖြံ႔ျဖိဳးမႈဘဏ္မွ ဒုတိယ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါရိုက္တာ ဦးသက္လြင္ေရႊ က သံုးသပ္ေျပာဆိုသည္။
လက္ပံေတာင္းေတာင္ကိစၥ ဂ်ာနယ္မ်ား သတိထား ေရးသားေဖာ္ျပ
လက္ပံေတာင္းေတာင္ သပိတ္စခန္းကို အာဏာပိုင္မ်ားက အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြဲခဲ့မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္တြင္းဂ်ာနယ္ အမ်ားစုတြင္ သံုးသပ္ေဝဖန္မႈမ်ားထက္ သတင္းသက္သက္ကိုသာ သတိထား၍ ေရးသားေဖာ္ျပမႈ မ်ားျပားေၾကာင္း သိရသည္။
ျပည္တြင္းထုတ္ ဂ်ာနယ္အမ်ားစုတြင္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သတင္းမ်ားကုိ ေဖာ္ျပ ေနေသာ္လည္း အမ်ားစုမွာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ား၏ ေၾကညာခ်က္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြ၊ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားႏွင့္ ျဖစ္စဥ္သတင္း တခ်ိဳ႕ကိုသာ ဦးစားေပးေဖာ္ျပေနၿပီး ဌာနဆိုင္ရာ ေမးျမန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ သုံးသပ္ခ်က္၊ ေဝဖန္ခ်က္၊ အာေဘာ္၊ ေဆာင္းပါးမ်ားအျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ေၾကးနီစီမံကိန္း ျပႆနာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆႏၵျပမႈတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဖမ္းဆီးထိန္းမႈအေၾကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ျခင္း မရွိသေလာက္ နည္းပါးသည္။
လူထုအံုႂကြမႈကို အားေပးသကဲ့သို႔ မျဖစ္ေစရန္အတြက္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ သံုးသပ္ေဝဖန္ျခင္း မျပဳလုပ္ဘဲ သတင္းသက္သက္ကိုသာ ဦးစားေပး ေဖာ္ျပေနၾကေၾကာင္း၊ စာေပစိစစ္ေရး၏ ဆင္ဆာ မရွိေတာ့ေသာ္လည္း ထုတ္ေဝသည့္ ဂ်ာနယ္၏ မူဝါဒႏွင့္ ကုိက္ညီမႈရွိေစရန္ႏွင့္ ပဋိပကၡ ျဖစ္စဥ္မ်ားအေပၚ မူတည္၍သာ စာမ်က္ႏွာထက္တြင္ ေဖာ္ျပ ၾကေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသားေရး လႈံ႕ေဆာ္မႈ ျဖစ္ေစႏုိင္သျဖင့္ ျဖစ္စဥ္အေပၚ သုံးသပ္ျခင္း၊ ေထာက္ျပေဝဖန္ျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ၾကေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ဌာနဆုိင္ရာက သတင္းသမားမ်ား၏ ေမးျမန္းခ်က္ကို ေျဖၾကားမႈ အားနည္းေၾကာင္း ျပည္တြင္း ဂ်ာနယ္ ထုတ္ေဝသူ မ်ားႏွင့္ အယ္ဒီတာမ်ားက ေျပာသည္။
"ဒီကိစၥက လူထုနဲ႔ သံဃာေတာ္ေတြက စိတ္ထိခိုက္မႈမ်ားတဲ့ သတင္းဆိုေတာ့ ဘက္ေပါင္းစုံကေန ေတာ္ေတာ္ေလးကို သတိထားၿပီး ေရးရတဲ့ အေနအထားပါ။ စိတ္ပူတာက Facebook စာမ်က္ႏွာေတြမွာ ျပင္းထန္တာေတြလည္း ေရးေနၾကေတာ့ ဂ်ာနယ္တိုက္ေတြက ေတာ္ေတာ္ေလး သတိထားၿပီး က်င့္ဝတ္အရ လုပ္ေနၾကတယ္" ဟု 7 Day News ဂ်ာနယ္ အမႈေဆာင္ အယ္ဒီတာ ကိုအားမာန္က ေျပာသည္။
ဒီဇင္ဘာ ၅ ရက္ထုတ္ 7 Day News ဂ်ာနယ္တြင္ "ေနာက္ေၾကာင္းျပန္မလွည့္ရန္ အားလုံးမွာတာဝန္ရွိသည္" ဟု ေခါင္းစဥ္ေပးထားသည့္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း ပဋိပကၡအေပၚ အစိုးရ၏ ကိုင္တြယ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရႈေထာင့္ေပါင္းစုံမွ သုံးသပ္ထားသည့္ ေဆာင္းပါးတပုဒ္ကို ေဖာ္ျပထားသည္။
အစိုးရ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အေပၚ ေဝဖန္သုံးသပ္ခဲ့သည့္ 7 Day News ဂ်ာနယ္တြင္ ပါရွိေသာ ေဆာင္းပါးေရးသားရန္ ကိုအားမာန္က အစိုးရသတင္း ထုတ္ျပန္္ေရးႏွင့္ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားသို႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းေသာ္လည္း ေျဖၾကားျခင္းမရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားမႈ ၾကာျမင့္ေနၿပီး ရႈပ္ေထြးသည့္ ေၾကးနီစီမံကိန္း ကိစၥတြင္ စာေပစိစစ္ေရး မရွိေသာ္လည္း အစိုးရအေပၚ သုံးသပ္မႈမ်ားအား သတိထား ေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့ရေၾကာင္း ရွင္းျပသည္။
ျပည္သူ႔ေခတ္ဂ်ာနယ္ အတိုင္ပင္ခံ အယ္ဒီတာ ဦးေဖျမင့္က "လူထုကုိ အသိေပးဖို႔ ဂ်ာနယ္စာမ်က္ႏွာမွာ ေရးသားေဖာ္ျပေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ကိစၥကုိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေတာ့ မေရးဘူး၊ တခုခုကုိ တိုက္ခိုက္ ေရးသားတာမ်ိဳးေတာ့ မလုပ္ဘူး" ဟု ေျပာသည္။
ေၾကးနီစီမံကိန္း အေရးကုိ ဂ်ာနယ္မ်ားက လြတ္လပ္စြာ ေရးသားေနေသာ္လည္း အက်ိဳးအေၾကာင္းႏွင့္ ထိန္းသိမ္း ေရးသားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံပိုင္ သတင္းစာမ်ားကလည္း အစိုးရ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုသာ ထုတ္ျပန္ေနသည့္ အတြက္ အစိုးရ ျပန္ၾကားေရး သက္သက္သာ ျဖစ္ေနသည္ဟု သုံးသပ္မိေၾကာင္း သူက ဆိုသည္။
ႏိုင္ငံေရးသတင္းႏွင့္ ေဒသႏၲရ သတင္းမ်ားကုိ အမ်ားဆုံး ေဖာ္ျပေလ့ရွိသည့္ The Messenger ဂ်ာနယ္ တာဝန္ခံအယ္ဒီတာ ကုိသူရေအာင္ ကလည္း ဂ်ာနယ္စာမ်က္ႏွာမ်ား ထက္၌ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း အေရးမ်ားကုိ ေဖာ္ျပရာတြင္ တိုင္းျပည္ အက်ိဳးစီးပြားကုိ ထိခိုက္ေစႏုိင္မည့္ သတင္းမ်ား ေရွာင္၍ လူထုကုိ ဆူပူအုံႂကြမႈ မရွိေစရန္ အဓိကထား ေဖာ္ျပေနေၾကာင္း ေျပာသည္။
ယခင္ စာေပစိစစ္ေရးရွိစဥ္က ဆင္္ဆာ ျဖတ္ေတာက္ ခံရျခင္းေၾကာင့္ ျပည္သူလူထု အေနျဖင့္ သတင္း ျဖစ္ရပ္မွန္ကုိ မသိ ရသျဖင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွန္ကုိ မခ်ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားေျပာဆိုခြင့္မ်ား ရွိလာသည့္အတြက္ သတင္းမ်ား မွန္ကန္မႈရွိရန္ႏွင့္ ဘက္ေပါင္းစုံမွ တင္ျပႏိုင္ရန္ လိုအပ္လာေၾကာင္း ၎က သုံးသပ္သည္။
Weekly Eleven ၏ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ကိုေဝၿဖိဳးက "သတင္းကုိ သတင္းလိုပဲေဖာ္ျပတယ္။ ဆင္ဆာရွိလည္း ဒီအတိုင္းပဲ၊ ဆင္ဆာမရွိလည္း ဒီအတုိင္းပဲ၊ ျပည္သူေတြ အတြက္ လိုအပ္တယ္ ထင္ရင္ သိသင့္တာကုိ ေဖာ္ျပသြားဖို႔လိုတယ္" ဟု ေျပာသည္။
ေနျပည္ေတာ္ တိုင္းမ္ဂ်ာနယ္ တာဝန္ခံအယ္ဒီတာ ဦးေစာလင္းေအာင္ ကလည္း စိစစ္ေရး၏ မူဝါဒကို သိေနေသာေၾကာင့္ သတင္း ေဖာ္ျပရာတြင္ ျပႆနာမရွိေၾကာင္း၊ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ကိစၥကုိမူ ျဖစ္စဥ္မ်ားအေပၚ မူတည္၍ မည္သို႔ ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းမည္ ဆိုသည့္ အခ်က္ကိုသာ ဦးစားေပးေဖာ္ျပသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆုိသည္။
လက္တေလာတြင္ ဂ်ာနယ္အေရာင္းဆိုင္မ်ား၌ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း ျပႆနာမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ သတင္းဂ်ာနယ္မ်ားကုိ လူထု စိတ္ဝင္စားမႈ မ်ားျပားေနေၾကာင္း၊ အစိုးရအေနျဖင့္ ေၾကးနီ စီမံကိန္း ကိစၥရပ္မ်ား အေပၚ မည္သို႔ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိေၾကာင္း ပါရွိသည့္ သတင္းဂ်ာနယ္မ်ားကုိ ပိုမို ေမးျမန္းဝယ္ယူလိုၾကေၾကာင္း ဆူးေလ ဘုရားလမ္းေပၚရွိ ဂ်ာနယ္ဆိုင္မ်ားမွ သိရသည္။
ရန္ကုန္သို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ BBC သတင္းဌာန၏ ျမန္မာပိုင္း အယ္ဒီတာ ကုိစိုးဝင္းသန္းက "ဒီမွာရွိတဲ့ လူငယ္ သတင္းေထာက္ေတြက ဆင္ဆာ မရွိေတာ့ေပမယ့္ အသားမက်ေသးေတာ့ ထိန္းၿပီး ေရးေနတာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။ သိပ္မရဲဘူး။ နည္းနည္းေလး လမ္းပြင့္ လာေပမယ့္ ေရးခ်င္တာ ေရးေနတာ ရွိသလို၊ စိုးရိမ္တာေတြလည္း ရွိေနတယ္" ဟု ျပည္တြင္း ဂ်ာနယ္တခ်ိဳ႕၏ သတင္းေရးသား ေဖာ္ျပေနမႈမ်ားအေပၚ သုံးသပ္သည္။
လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံပိုင္ သတင္းစာမ်ားအေနႏွင့္ လူထု သိသင့္သည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းခ်ျပရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။
"ေဝဖန္ဖို႔ တြန္႔ေနတာလား၊ ညႊန္ၾကားခ်က္ေၾကာင့္ လားေတာ့ မသိဘူး၊ မီဒီယာဆိုရင္ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္၊ ပုဂၢလိကျဖစ္ျဖစ္၊ အမွန္ကို ေရးဖို႔လိုတယ္" ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
လက္ပံေတာင္းေတာင္ သပိတ္စခန္း ၿဖိဳခြဲသည့္ သတင္းမ်ားကို ႏုိင္ငံပိုင္သတင္းဌာနမ်ားတြင္ ယေန႔အထိ ျဖစ္စဥ္အတိုင္း ေဖာ္ျပျခင္းမရွိဘဲ ဒုဝန္ႀကီးမ်ားက လူနာမ်ားကို သြားေရာက္ အားေပးသည့္ သတင္းႏွင့္ ဆရာေတာ္မ်ားထံမွ ၾသဝါဒ ခံယူသည့္ သတင္းစသည့္ သတင္းတခ်ိဳ႕ကိုသာ ေဖာ္ျပထားေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။
ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ ရက္ေန႔က လက္ပံေတာင္းေတာင္ သပိတ္စခန္းမွ လူထုႏွင့္ သံဃာေတာ္မ်ားကုိ တာဝန္က် ရဲတပ္ဖဲြ႔က လက္နက္သုံး ၿဖိဳခြင္းလိုက္ရာမွ သပိတ္ေမွာက္သူမ်ား မီးေလာင္ဒဏ္ရာ ျပင္းထန္စြာ ရရွိခဲ့သည္။
ယခုအခါ အစိုးရက စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕စည္း၍ ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေဝး က်င္းပေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ယမန္ေန႔ထုတ္ ႏိုင္ငံပိုင္ သတင္းစာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ယေန႔နံနက္တြင္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္၌ က်င္းပသည့္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ကိစၥ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္၏ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ယင္းေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သတင္းေထာက္မ်ားအား ျဖစ္ရပ္မွန္ႏွင့္ ေနာက္ခံ အခင္းအက်င္းမ်ားကို ေသခ်ာစြာ စံုစမ္းၿပီးမွ မွန္ကန္စြာ ေရးသားၾကရန္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
မန္းသံဃာအပါးမ်ား၏ အိမ္ေတာ္ရာထိုင္သပိတ္စတင္
မန္းသံဃာမ်ား ထုတ္ျပန္ ေတာင္းဆိုထားသည္႔ အခ်က္မ်ားမွာ (၅)ရက္အတြင္း ထူးျခားမႈ မရရွိသျဖင္႔ ယခုကဲ႔ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကိုလည္း သိရသည္။
ထိုင္သပိတ္ပါ ကိုယ္ေတာ္မ်ားမွ ေၾကးနီေတာင္ စီမံကိန္းကိစၥကို ေဒသခံျပည္သူမ်ား ေက်နပ္သည္ အထိ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ၊ အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းရာတြင္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားအား ထိေရာက္စြာ အေရးယူေဆာင္ ရြက္ရန္၊ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႏွင္႔အစိုးရအဖြဲ႕၀င္မ်ားက ထိခိုက္ဒဏ္ရာရ သံဃာေတာ္မ်ားကို အျမန္ဆံုး ၀န္ခ်ေတာင္းပန္ရန္ႏွင္႔ မီးေလာင္ဗံုးသင္႔ သံဃာေတာ္ ဓါတ္ပံု ပိုစတာမ်ားႏွင္႔ သာသနာ႔အလံမ်ား ကိုင္ေဆာင္ထားေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသည္။
မင္းမင္းလတ္-မႏၱေလး(ျမစ္မခ)
by Myit Makha Mediagroup
ကမၻာပ်က္ ရက္စြဲအေၾကာင္း စကား၀ိုင္း က်င္းပခဲ႔
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႕မွာ က်ေရာက္မယ္လို႕ ကမၻာတစ္လႊားမွာ ေျပာဆို ေနၾကတဲ့ ကမၻာပ်က္ ရက္စြဲ အေၾကာင္းနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ႀကိဳးၾကာနီ
စာေပတုိက္မွ ႀကီးမွဴးကာ စကား၀ိုင္း အျဖစ္ က်င္းပမႈကို ဒီဇင္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔က Central Hotel မွာျပဳလုပ္ခဲ့ တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ အဆိုပါ စကား၀ိုင္းဟာ စာေရးဆရာ သတိုးေတဇ ေရးသားထားတဲ့ ကမၻာပ်က္ ရက္စြဲ စာအုပ္ကို အေျခခံၿပီး ေဟာေျပာ ေဆြးေႏြး ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလို ေဆြးေႏြးရာမွာ ကမၻာပ်က္ ရက္စြဲ စကား၀ိုင္းကို ရာသီခြင္နဲ႕လကၡဏာ အျမင္မ်ား အတြက္ ဆရာစံ-ဇာဏီဘိုနဲ႔ စာေရးဆရာ မင္းခိုက္စိုးစန္ တို႔က ေဆြးေႏြးခဲ့ ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ စာေရးဆရာ သတိုးေတဇ ေရးသား ထားထားတဲ့ ကမၻာပ်က္ ရက္စြဲစာအုပ္ မွာေတာ့ ကမၻာပ်က္ျခင္း အေၾကာင္း၊ Maya Calendar အေၾကာင္း၊ Hopi လူမ်ဳိးစုအေၾကာင္း၊ အီဂ်စ္လူမ်ဳိး၊ Tiponi လူမ်ဳိးမ်ား စပ္ဆက္ေနပုံ မ်ားကို ေရးသား ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို စကား၀ိုင္း အျဖစ္ ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ စာအုပ္ တစ္အုပ္ကို ဖတ္႐ႈလိုသူေတြ အတြက္ ကိုေတာ့ တစ္အုပ္ကို က်ပ္ ၂၂၀၀နဲ႔ ေရာင္းခ် သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ျမန္မာ တံခါးဖြင့္ေပမယ္႕ အေမရိကန္ေတြ အေလာမၾကီး

အေမရိကန္ေတြ လာတာ ၾကာတယ္၊ ေႏွးတယ္။ ဒါေပမယ္႕ ဆင္သြားရင္ လမ္းျဖစ္တယ္။ (ဓာတ္ပံု- Reuters)
စီးပြားေရး ဝုန္းခနဲ ထလာႏိုင္တဲ့ လကၡဏာေတြ ျမန္မာျပည္မွာ ျပည့္ေနတယ္။ ရန္ကုန္သြားမယ့္ ေလေၾကာင္း လိုင္းေတြဆိုလည္း ခရီးသည္အျပည့္၊ ဟုိတယ္ခန္းေတြဆိုလည္း အကုန္ဘြတ္ကင္ လုပ္ၿပီးသား၊ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ အသြားမ်ားတဲ့ ဘားဆိုင္ေတြမွာဆိုလည္း ကာကီအကၤ် ီနဲ႔ ဂ်င္းေဘာင္းဘီဝတ္ ဝဝ ၿဖိဳးၿဖိဳး အေနာက္ႏိုင္ငံသားေတြ ႀကိတ္ႀကိတ္တိုးလို႔ ၂၁ ရာစု ေငြရွာသူေတြဟာ အက်ိဳးစီးပြားကိုယ္စီနဲ႔ ဒီေရႊႏိုင္ငံဆီ တျဖည္းျဖည္း ေျခဦးလွည့္ေနၾကပါေတာ့တယ္။
ျမန္မာျပည္ရဲ႕ လက္ရွိအေနအထားကို ထပ္ၿပီး ျမွင့္တင္ေပးလိုက္တာကေတာ့ အေမရိကန္သမၼတ ဘားရက္ အုိဘား မားရဲ႕ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၉ ရက္ေန႔ ခရီးစဥ္ပါပဲ။ ေရရွည္ အထီးက်န္ႏိုင္ငံတခုကို ႏိုင္ငံတကာမိသားစုဆီ ျပန္ဝင္ခြင့္ရေစဖို႔ ႏိုင္ငံေရးအရ ဦးေဆာင္မႈေပးခဲ့တဲ့ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ဆဲ သမၼတတေယာက္ရဲ႕ ပထမဆံုး ဒီခရီးစဥ္ကို ႏိုင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေတြ သတိမထားမိဘဲေနမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြကေတာ့ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွမႈ ေတြ ႀကီးႀကီးမားမားလုပ္မယ့္ လကၡဏာတစံုတရာ အခုထိမျပေသးတဲ့အျပင္ အဲ့ဒီကုမၸဏီေတြက သိပ္မၾကာခင္မွာ သူ တို႔ရပ္တည္ခ်က္ ေျပာင္းလိမ့္မယ္ဆိုတာကိုလည္း လူအနည္းငယ္ေလာက္ကပဲ ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကပါတယ္။
အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚခ်မွတ္ထားခဲ့တဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြကို တေျဖးေျဖး ေလွ်ာ့ခ်ေပးေန တာပါ၊ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေပၚ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ကန္႔သတ္ထားခ်က္ေတြ အမ်ား စုကိုေတာ့ ႐ုတ္တရက္ ရပ္ဆိုင္းေပးတာမ်ိဳး မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူထားတာေတြ ျပန္႐ုတ္သိမ္းဖို႔ အခ်ိန္ယူ ရမွာ ျဖစ္တဲ့အျပင္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြအေပၚ စိုးရိမ္မႈေတြလည္း ရွိေနၿပီး ေနာက္ပိုင္းက ႏိုင္ငံေရးဖိအားေတြ လည္း ရွိေနတာမို႔ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲဝင္ၿပီး လုပ္ငန္းႀကီးေတြ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္နဲ႔ လုပ္ကုိင္ ဖို႔အေရးကို ႐ႈပ္ေထြးခက္ခဲေစပါတယ္။ တဖက္မွာလည္း ဘယ္အရာေတြကို သူတို႔လုပ္ႏိုင္တယ္၊ ဘယ္အရာေတြကို မလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့အေပၚ သူတို႔အေနနဲ႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မရွိတဲ့အျပင္ လုပ္ငန္းအစီရင္ခံမႈနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ လိုအပ္ခ်က္ အသစ္ေတြကလည္း သူတို႔ကို ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ျဖစ္ေစျပန္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ၂ ခု စလံုး ရဲ႕ မူဝါဒအေျပာင္းအလဲေတြ ၿမဲပါ့မလားဆိုတဲ့အေပၚမွာလည္း သူတို႔က သံသယ တဝဲဝဲ ျဖစ္ေနၾကတာပါ။
ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ဘယ္သူမွမထိရေသးတဲ့ ေနာက္ဆံုးက်န္ ေစ်းကြက္ႀကီးတခုကလည္း သူတို႔အတြက္ ပစ္ရမွာ အဆီတဝင္းဝင္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီႏိုင္ငံထဲ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္မယ္ဆိုရင္ ေရနံနဲ႔သဘာဝဓာတ္ေငြ႔၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္၊ သစ္၊ ေက်ာက္မ်က္နဲ႔ ကမၻာေပၚက ေျမၾသဇာအေကာင္းဆံုး ေျမယာတခ်ိဳ႕အပါအဝင္ ထင္ရွားတဲ့ သဘာဝ သယံဇာတ ေတြကိုလည္း လက္လွမ္းမီႏိုင္တာကိုး။ အိႏၵိယနဲ႔ ကမၻာေပၚမွာ စီးပြားေရးအရ တိုးတက္မႈ အျမန္ဆံုးျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံေတြၾကားမွာ တည္ရွိေနေပမယ့္ ယေန႔ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အင္တာနက္နဲ႔ မိုဘိုင္းဖုန္းအသံုးျပဳမႈဟာ ကမၻာေပၚ အဆင့္အနိမ့္ဆံုး ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ျဖစ္ေနတာပါ။ လမ္း၊ ဆိပ္ကမ္း၊ ဟုိတယ္၊ ေဆး႐ံု၊ ေက်ာင္းနဲ႔ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား အဆင့္အတန္းေတြဟာလည္း အလားတူပါပဲ။
ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေမရိကန္အစိုးရက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသားနဲ႔ ႐ုတ္သိမ္း လိုက္တာမ်ိဳး ကုမၸဏီအေတာ္မ်ားမ်ားက ျမင္ခ်င္ၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးရာမွာ အရင္းခံက်တာကေတာ့ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘယ္လိုအခန္းက႑ကေန ပါဝင္ေဆာင္ရြက္သင့္ သလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတအိုဘားမားကေတာ့ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ "စံနမူနာျပ ဦးေဆာင္" ရမယ္လို႔ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွာ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။
စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို လက္ေတြ႔ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ေကာင္းမြန္တဲ့ အေလ့အထေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ သူ႔အစိုးရ က တြန္းအားေပးေနတာပါ။ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ရာမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိလာေစဖို႔အတြက္လည္း ျမန္မာျပည္မွာ ေဒၚလာ ၅ သိန္းအထက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံတဲ့ ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနကို အေသးစိတ္အစီရင္ခံဖို႔ လိုမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲ့ဒီထဲက တခ်ိဳ႕အခ်က္အလက္ေတြကို အမ်ားျပည္သူသိေအာင္ လုပ္ေပးမယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ အေမရိကန္ကုမၸဏီႀကီးေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္က အႀကီးဆံုးနဲ႔ ျခအစားဆံုး စီးပြားေရးသမား ေတြနဲ႔ လုပ္ငန္းပူးတြဲ မလုပ္ဖို႔ကိုလည္း အေမရိကန္အစိုးရက ပိတ္ပင္ထားပါေသးတယ္။
စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အၿပိဳင္အဆိုင္လုပ္ရာမွာ အေမရိကန္ကုမၸဏီႀကီးေတြအတြက္ နစ္နာေစမယ့္ အဲ့ဒီတားျမစ္ကန္႔သတ္ ခ်က္ေတြေၾကာင့္ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ ျပည့္မျပည့္ဆိုတာကေတာ့ အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးၾကတဲ့အေပၚ မူတည္ပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဒီစဥ္းစားခ်က္ေတြက ေရရွည္မွာ တန္ဖိုးရွိေကာင္း ရွိလာပါလိမ့္မယ္။
သမိုင္းပညာရွင္၊ စာေရးဆရာနဲ႔ သမၼတအႀကံေပး ဦးသန္႔ျမင့္ဦးကေတာ့ ျမန္မာျပည္ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အႀကီးမားဆံုး စိန္ေခၚခ်က္ဟာ အေျပာင္းအလဲအရွိန္ကို အေထာက္အကူျပဳႏိုင္မယ့္ စီးပြားေရးပံုစံသစ္ ရွာေဖြတာျဖစ္ တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
"ရာစုႏွစ္ ထက္ဝက္ေလာက္ ဖ႐ုိမရဲျဖစ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္စဥ္ကို လမ္းေၾကာင္းေပၚဆက္ရွိေနေစဖို႔ နဲ႔ တခ်ိန္တည္းမွာလည္း လူေတြအတြက္ ဝင္ေငြရဖို႔နဲ႔ အလုပ္အကိုင္ေတြဖန္တီးေပးဖို႔ တိုင္းျပည္စီးပြားေရးကို ဘယ္လို ျပင္ဆင္ရမယ္ဆိုတာ ဘယ္သူမွ မသိဘူးျဖစ္ေနတယ္" လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာျပည္မွာ ကေန႔လႊမ္းမိုးထားတဲ့ စီးပြားေရးပံုစံ ၂ ခု (ခ႐ိုနီ စီးပြားေရးသမားေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေတြ စီးပြားေရး မဟာမိတ္ဖြဲ႕ထားၾကတာ ဒါမွမဟုတ္ လက္ဝဲ အထီးက်န္ စီးပြားေရးပံုစံ) မွာ ဘယ္ဟာ ကမွ တိုင္းျပည္ကို တိုးတက္ေစဖို႔ လမ္းမေဖာက္ေပးႏိုင္ဘူးလို႔လည္း သူက ဆိုပါေသးတယ္။ အေမရိကန္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြက တတိယနည္းလမ္း စဥ္းစားႏိုင္ဖို႔ အေထာက္အကူျဖစ္ေစလိမ့္မယ္လို႔ သူက ေမွ်ာ္လင့္ေနတာပါ။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ ေလွ်ာ့ေပးတာ၊ သက္တမ္းတိုးတာ ဒါမွမဟုတ္ ကန္႔သတ္ ခ်က္ေတြကို တိုးျမွင့္တာ၊ ၿပီးေတာ့ တခ်ိဳ႕ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်တာေတြကို အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ျမန္မာျပည္က ႏိုင္ငံေရးျပဳျပဳေျပာင္းလဲမႈေတြ အရွိန္ေလ်ာ့သြားရင္ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ ရလာေစပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ တခ်ိန္တည္း မွာလည္း အဲ့ဒီလို ေဆာင္ရြက္ခ်က္က ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေတြအတြက္ ႐ႈပ္ေထြးစရာေတြ ျဖစ္လာေစပါတယ္။
ျမန္မာစစ္အစိုးရက ဒီမိုကေရစီေရးဆႏၵျပသူေတြကို ရက္ရက္စက္စက္ ႏွိမ္နင္းခဲ့တဲ့ ၁၉၈၈ လူထုအံုႂကြမႈႀကီးအၿပီးမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ပထမဆံုး ဒဏ္ခတ္အေရးယူခဲ့တာပါ။ အဲဒီ့ကာလေနာက္ပိုင္း ဆယ္စု ႏွစ္ ၂ ခုအတြင္းမွာေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ၊ အတိုက္အခံအင္အားစုအေပၚ ႏွိပ္ကြပ္ေနတာေတြကို တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္တဲ့အေနနဲ႔ အေမရိကန္အစိုးရက ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ တသီတတန္း တိုး ျမွင့္ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။
အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ သုေတသန ဌာနခြဲ (Congressional Research Service) က အာရွေရးရာ အထူးကၽြမ္းက်င္သူ မိုက္ကယ္ မာတင္ (Michael Martin) ရဲ႕ အေသးစိတ္ေလ့လာခ်က္အရ ျမန္မာျပည္အေပၚ အေမရိကန္အစိုးရက သီးသန္႔ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြဟာ ဖက္ဒရယ္ဥပေဒ ၆ ရပ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အမိန္႔အမ်ားအျပားအရ ခ်မွတ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး တခ်ိဳ႕ ျပဌာန္းခ်က္ေတြဆိုရင္ တခုနဲ႔တခု ထပ္ေနတယ္လို႔ေတာင္ သိရပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ တားျမစ္အမိန္႔လို႔ေခၚ တဲ့ ဥပေဒေတြ ဥပမာ – ကေလးစစ္သားအသံုးျပဳတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ဘယ္ႏိုင္ငံကိုျဖစ္ျဖစ္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက စစ္သင္တန္းေပးတာနဲ႔ လက္နက္ေရာင္းခ်တာမလုပ္ဖို႔ တားျမစ္ထားတာေတြလည္း ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဒါေပမယ္႕ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႀကိဳးပမ္းမႈေတြအေပၚ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ပဲ တုံ႔ျပန္ခဲ့တာပါ။ ျမန္မာအစုိးရက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးၿပီး ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေပးခဲ့တာမို႔ အေမရိကန္အစိုးရ က ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈအသစ္ဆိုင္ရာ၊ ဘ႑ာေရးဝန္ေဆာင္မႈေတြဆိုင္ရာ၊ ဘက္ေပါင္းစံု အကူအညီေပးေရးဆိုင္ရာနဲ႔ ေနာက္ဆံုး ျမန္မာျပည္က တင္ပို႔ကုန္ဆိုင္ရာေတြမွာ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြကို ဆိုင္းငံ့ေပးခဲ့ပါတယ္။
အခုဆိုရင္ အေမရိကန္ ကုမၸဏီႀကီးေတြအတြက္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အႀကီးမားဆံုးပိတ္ဆို႔မႈအျဖစ္ ရွိေနေသးတာက ေတာ့ စီးပြားေရးအတူ လုပ္လို႔မရဘူးလို႔ တားျမစ္ထားတဲ့ "သီးသန္႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား" နဲ႔ ကုမၸဏီ စာရင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီႏိုင္ငံသားေတြနဲ႔ ကုမၸဏီေတြဟာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ ဖိႏွိပ္မႈေတြနဲ႔ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြမွာ အခ်ိတ္အဆက္ရွိတယ္လို႔ စြပ္စြဲခံထားရတာမို႔ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြ လုပ္ငန္းအတူ တြဲမလုပ္ရဆိုၿပီး တားျမစ္ထားတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ အေျခအေနက မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္မရွိတဲ့အျပင္ ခ႐ိုနီေတြက လည္း နာမည္မ်ိဳးစံုသံုးၿပီး လက္ေအာက္ခံကုမၸဏီေတြ ေထာင္တဲ့ အေလ့အထရွိၾကတာမို႔ အဲ့ဒီစာရင္းအတိုင္း လိုက္ လုပ္ဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္လို႔ သူတို႔က ညည္းညဴၾကပါတယ္။
"အစိုးရထဲမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလာဖို႔ က်ေနာ္တို႔ တြန္းအားေပးေနၾကပါတယ္။ လူပုဂၢိဳလ္တေယာက္ခ်င္းကိုေတာ့ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေအာင္ က်ေနာ္တို႔ တြန္းအားေပးလို႔ မရပါဘူး" လို႔ ေဟာင္ေကာင္အေျခစိုက္ အေမရိကန္ကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္း ဥကၠဌ ရစ္ခ်တ္ ဗိုင္းလ္စတိခ္ (Richard Vuylsteke) က ေျပာပါတယ္။ ဒဏ္ခတ္စာရင္းကို အျမန္ဆံုး ေလွ်ာ့ခ် ဖို႔နဲ႔ "အဲ့ဒီပုဂၢိဳလ္ေတြကို လက္ရွိသြားေနတဲ့ စနစ္ထဲမွာ ပူးေပါင္းပါဝင္လာေအာင္ မက္လံုးေပးဖို႔" ကိုလည္း သူက အေမ ရိကန္အစိုးရကို တိုက္တြန္းပါေသးတယ္။
အေမရိကန္အစိုးရဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြကို ပယ္ဖ်က္မယ့္အစား ဆိုင္းငံ့ထားခဲ့ တာပါ (တခ်ိဳ႕ကို ပယ္ဖ်က္မယ္ဆိုရင္ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္ လိုပါတယ္)။ ဆိုလိုတာကေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ျပဳ ျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အရွိန္ပ်က္သြားတယ္ဆိုရင္ အဲ့ဒီအေရးယူမႈေတြကို ျပန္လည္အသက္သြင္းႏိုင္တဲ့ သေဘာပါပဲ။ အေမရိ ကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ေရွ႕ကို အလွမ္းႀကီးတလွမ္း လွမ္းတိုင္းမွာ ေနာက္ကို အလွမ္းငယ္တလွမ္း ဆုတ္ေလ့ရွိပါတယ္။
သမၼတအိုဘားမား ရန္ကုန္မသြားခင္ ၃ ရက္မွာ အေမရိကန္အစိုးရက ျမန္မာျပည္က အထည္အလိပ္တင္ပို႔ခြင့္ တား ျမစ္ထားမႈကို ဆိုင္းငံ့ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အထည္အလိပ္လုပ္ငန္း ျပန္လည္ အသက္ဝင္လာေစဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္တဲ့ လုပ္ရပ္ပါ။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိန္တည္းမွာလည္း အေမရိကန္ကုမၸဏီႀကီးေတြ လုပ္ငန္းအတူလုပ္ခြင့္မရွိတဲ့ စာရင္းထဲမွာ ကုမၸဏီ ၇ ခုကို အေမရိကန္အစိုးရက ထပ္ထည့္လိုက္ျပန္ပါတယ္။
ဇူလိုင္လတုန္းကဆိုရင္လည္း အေမရိကန္အစိုးရက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈအသစ္နဲ႔ ဘ႑ာေရး ဝန္ေဆာင္မႈေပးေရးဆိုင္ရာ တားျမစ္ခ်က္ကို ဆိုင္းငံ့လိုက္တာနဲ႔ တခ်ိန္တည္းမွာ အျခားေဆာင္ရြက္ခ်က္တရပ္ကို လုပ္ ခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲ့ဒါကေတာ့ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းအစီရင္ခံစာတင္သြင္းမႈ အပိုင္းမွာ ထည့္သြင္းရမယ့္ အခ်က္ေတြကို ထပ္ျဖည့္တာနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို အားနည္းေစသူ၊ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြမွာ ပါဝင္ပတ္ သက္သူ ဒါမွမဟုတ္ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ စစ္ဘက္ကုန္သြယ္မႈေတြမွာ ပါဝင္ပတ္သက္သူေတြကို ဒဏ္ခတ္အေရးယူ မယ့္သူစာရင္းထဲ ထပ္ျဖည့္လိုက္တာပါပဲ။ အဲ့ဒီလိုေဆာင္ရြက္တာတာ "မေတာ္မတရားမႈေတြ၊ ျခစားမႈေတြ ဒါမွမဟုတ္ တိုးတက္မႈေတြကို မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေစတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြမွာ ပါဝင္ပတ္သက္သူေတြအေနနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈရဲ႕ အသီးအပြင့္ကို ခံစားရမွာမဟုတ္ဘူးဆိုတာကို" ရွင္းရွင္းလင္းလင္း စကားပါးတာျဖစ္တယ္လို႔ အိမ္ျဖဴေတာ္က ေျပာပါတယ္။
အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြဟာ သူတို႔အစိုးရက ျမန္မာျပည္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြအျပင္
တကယ္လို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအတူလုပ္ဖို႔ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ပါတနာမွားၿပီးေရြးမိတယ္ဆိုရင္လည္း သူတို႔ႏိုင္ငံက တင္းက်ပ္တဲ့ ခ်စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရ႐ံုသာမကပဲ အဲ့ဒီလို လုပ္ငန္းတြဲလုပ္မိတဲ့အတြက္ သူတို႔ရဲ႕
ဂုဏ္သတင္းထိခိုက္ႏိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္နဲ႔လည္း ႀကံဳရႏိုင္ပါတယ္။
"ျမန္မာျပည္မွာက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းလုပ္တဲ့ေနရာမွာ ျခစားမႈေတြနဲ႔ ျပည့္ေနတာ၊ အေမရိကန္မွာဆိုရင္ေတာ့ အဲ့ဒါ ေတြက ဥပေဒေၾကာင္းနဲ႔ ညွိေနတာေလ" လို႔ အေမရိကန္ သံ႐ုံးတာဝန္ခံအျဖစ္ ၁၉၉၉ ကေန ၂၀၀၂ အထိ ရန္ကုန္ အေမရိကန္သံ႐ံုးမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ပရစ္စီလီယာ ကလက္ပ္ (Priscilla Clapp) က ဆိုပါတယ္။ "အေမရိကန္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြက အေမရိကန္စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကို လိုက္နာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာစီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေတြနဲ႔ ပါတနာလုပ္မယ္ဆိုရင္လည္း က်မတို႔ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြအတိုင္းပဲ လုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလို လုပ္ဖို႔က မလြယ္လွပါဘူး၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ရာစုႏွစ္နဲ႔ခ်ီေနတဲ့ လုပ္ရပ္ဆိုးေတြကို ေျပာင္းပစ္ရမွာကိုး" လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
အေမရိကန္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ အခုလို အေျခအေနနဲ႔ ႀကံဳေနခိုက္မွာ အျခားႏိုင္ငံကုမၸဏီေတြကေတာ့ ျမန္မာ
ျပည္ထဲကို တေျဖးေျဖးနဲ႔ ဝင္ေရာက္ေနၾကပါၿပီ။
"ျမန္မာျပည္ဟာ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြအတြက္ ေလဟာနယ္ျဖစ္ေနခဲ့တာ ဆယ္စုႏွစ္ ၂ စုရွိပါၿပီ" လို႔ ဝါရွင္တန္ အေျခစိုက္ အေမရိကန္ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွဆိုရင္ အႀကီးတန္း ဒါ႐ိုက္တာ ဂၽြန္ ဂိုယာ (John Goyer) က ဆိုပါတယ္။ "ေစ်းကြက္နဲ႔ လုပ္ငန္းလည္ပတ္မႈဆိုင္ရာေတြကို သူတို႔ အမ်ားႀကီး ေလ့လာရပါအံုး မယ္။ တ႐ုတ္၊ ထိုင္းနဲ႔ မေလးရွားႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ဘယ္သူေတြက အေရးပါၾကတယ္ဆိုတာကို သိတယ္ဆိုေတာ့ လုပ္ငန္းဝန္းက်င္ကို သိတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါက သူတို႔အတြက္ တပန္းသာမႈေပါ့" လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ အျခားႏိုင္ငံက ကုမၸဏီေတြ ဥပမာ – ဂ်ပန္ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ယွဥ္ရင္ အားနည္းခ်က္တခု ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါကဘာလဲဆိုေတာ့ အဲ့ဒီကုမၸဏီေတြက သူတို႔ အစိုးရေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီး ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ၊ အကူအညီနဲ႔ ေႂကြးၿမီပလပ္လိုက္တာေတြကို တၿပိဳင္ထဲ လုပ္ႏိုင္တာပါပဲ။
"အာရွက ကုမၸဏီေတြဟာ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ အကူအညီ အစီအစဥ္ေတြ အားလုံးနဲ႕ ေပါင္းစပ္ထုပ္ပိုးျပီး စီးပြားေရး အေပးအယူ လုပ္ႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္" လို႔ ဂၽြန္ ဂိုယာက ဆိုပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာဆိုရင္ေတာ့ "ပုဂၢလိက ကုမၸဏီေတြ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံထဲသြားၿပီး ဆိပ္ကမ္းေတြ၊ မီးရထားလမ္းေတြ ဒါမွမဟုတ္လည္း အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြ တည္ေဆာက္တာေတြ အတြက္ အစိုးရက အကန္႔အသတ္မရွိ အေထာက္အပံ့ေပးတာမ်ိဳး မရွိပါဘူး" လို႔လည္း သူက ျဖည့္ေျပာပါေသးတယ္။
အေမရိကန္-အာဆီယံ စီးပြားေရးေကာင္စီရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ တြဲဖက္ဒါ႐ိုက္တာ အင္ေထာ္နီ နယ္လ္ဆင္ (Anthony Nelson) ကလည္း အေမရိကန္ကုမၸဏီ အေတာ္မ်ားမ်ားအတြက္ တစိမ္းျပင္ျပင္ အျဖစ္ဆုံး ကမ႓ာေပၚက ေစ်းကြက္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံပါတဲ့။ "ဒီလို အေျခအေနမ်ိဳးက မၾကာခဏ ျဖစ္ေလ့ရွိတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ေနာင္လည္း ဘယ္ေတာ့မွ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး" လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြ ျမန္မာျပည္ထဲ အေလာတႀကီးနဲ႔ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ၾကဖို႔ကိုေတာ့ သူက မေျပာပါ ဘူး။
"ဗီယက္နမ္ကို ၾကည့္ၾကည့္ပါ။ က်ေနာ္တို႔ ဗီယက္နမ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရး ပံုမွန္ျပန္လည္တည္ေဆာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကုမၸဏီ ေတြ ဝင္လာၿပီး ေနရာယူၾကတယ္။ ကိုယ္စားလွယ္႐ံုးေတြလည္း ဖြင့္ၾကနဲ႔ေပါ့၊ ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒီလို ျဖစ္ၾကတာက
အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွမႈ အလုံးအရင္းနဲ႔ မလုပ္ခင္ ၁၀-၁၅ ႏွစ္ မတိုင္ခင္မွာ ျဖစ္ၾကတာေလ။ အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြ ဗီယက္နမ္ထဲဝင္တဲ့အခါမွာလည္း ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ အႀကီးႀကီးနဲ႔ ဝင္ၾကတာပါ၊ ကိုယ္ဘာလုပ္ မယ္ဆိုတာကို ၾကည့္ဖို႔ အခ်ိန္လိုတယ္ေလ" လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။
၂၀၁၃ ဧၿပီလကုန္ပိုင္းတြင္ ျပည္ပသို႕သယ္ေဆာင္ ဖုန္းေျပာခြင့္ ရရွိႏိုင္မည္
ျပည္တြင္းမွာ အသုံးျပဳလ်က္ ရွိေနတဲ့ မိုဘုိင္းဖုန္း မ်ားကို အာဆီယံ ႏုိင္ငံေတြ အတြင္း သယ္ယူ ေျပာဆို ႏုိင္ခြင့္နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး လာမယ့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဧၿပီ
လကုန္ပိုင္း ေလာက္မွာ ရရွိေအာင္ ျပဳလုပ္ သြားမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာ့ ဆက္သြယ္ေရး လုပ္ငန္းမွ တာ၀န္ရွိသူ တစ္ဦးရဲ႕ ေျပာျပခ်က္ အရ သိရပါတယ္။ လက္ရွိမွာ အာဆီယံ ႏုိင္ငံမ်ား အတြင္းရွိ ဖုန္းမ်ား အားလုံးကို ျပည္တြင္းသို႔ သယ္ေဆာင္ အသုံးျပဳ ေနႏိုင္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံ သာမက တ႐ုတ္၊ ကိုရီးယားနဲ႔ ဂ်ပန္ ႏိုင္ငံမွ ဖုန္းမ်ား ကိုလည္း ျပည္တြင္းမွာ အသံုးျပဳ ေနႏိုင္ၿပီျဖစ္တဲ့ အတြက္ ျပည္တြင္းရွိ ဖုန္းမ်ားကိုပါ အျခား အာဆီယံ ႏိုင္ငံမ်ား အတြင္း သယ္ေဆာင္ၿပီး အသံုးျပဳ ေနႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္ ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါတင္မကဘဲ ျပည္တြင္း မွာလည္း မိုဘိုင္းလ္ ဖုန္းေတြကို အမ်ားျပည္သူေတြ အမ်ားအျပား အသံုးျပဳ ႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိတဲ့ အျပင္ လာမယ့္ႏွစ္ မွာလည္း မိုဘိုင္းလ္ဖုန္း စတင္ တပ္ဆင္ခ ေတြကို ေစ်းႏႈန္း ထပ္မံ ေလွ်ာ့ခ် ေပးသြားဖို႕စီစဥ္ထားတယ္ လို႕လည္း သိရပါတယ္။
ျမန္မာမီနီ ဆလြန္းကားမ်ား ၀ယ္လိုအား က်ဆင္းလ်က္ရွိ
ျမန္မာႏုိင္ငံ စက္မႈ၀န္ႀကီး ဌာနမွ ထုတ္လုပ္ လ်က္ရွိတဲ့ ျမန္မာမီနီ ဆလြန္းကား မ်ားဟာ ၀ယ္လုိအား က်ဆင္းလ်က္ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အခုလို က်ဆင္းရ
တာဟာ ျပည္ပမွ တင္သြင္း လာတဲ့ ကားမ်ား ၀င္ေရာက္ လာၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္း မီနီ-ဆလြန္း ကားမ်ားမွာ တစ္ရက္ကို ပ်မ္းမွ် ၃ စီးမွ ၄ စီးအထိသာ ေရာင္းခ် ႏုိင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ယခင္ ကေတာ့ အဆိုပါ ျမန္မာမီနီ စလြန္းကား ေတြကို တစ္ရက္ ပ်မ္းမွ် စီးေရ ၆ စီးေလာက္ ေရာင္းခ်ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဆုိပါ ကားမ်ားကို ကမၻာေအး ဘုရားလမ္းနဲ႕ေခ်ာ္တြင္းကုန္း လမ္းရွိ စက္မႈ၀န္ႀကီး ဌာန ေရႊျမန္မာ အေရာင္းဆုိင္မွာ ဆက္လက္ ေရာင္းခ်ေပးလ်က္ ရွိပါတယ္။ အဆုိပါ ျမန္မာ မီနီဆလြန္း ကားမ်ားကို ဧၿပီလမွ ႏို၀င္ဘာ လကုန္ အထိ အစီးေရ ၆၅၀ ေရာင္းခ်ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အဆုိပါ ကားမ်ားအား ၀ယ္ယူခ်င္ ပါက ၇၅ သိန္း ေပးသြင္းရမွာ ျဖစ္ၿပီး ကညန လိုင္စင္ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အခြန္စည္းၾကပ္ခ ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ား ပါ၀င္ပါက ၈၁ သိန္း ခန္႔နဲ႕ပိုင္ရွင္ အမည္ေပါက္ လက္၀ယ္ ပိုင္ဆုိင္ ႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
Myanmar mini-salon ကားမ်ားဟာ ဆီစား သက္သာျခင္း၊ အင္ဂ်င္ ပါ၀င္ နည္းျခင္း၊ Air-Con ကို အခ်ိန္မေရြး/အခ်ိန္ျပည့္ သံုးစြဲႏုိင္တဲ့ အတြက္ မည္သူမဆို လြတ္လပ္စြာ ၀ယ္ယူႏုိင္ၿပီ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ လက္ရွိ မွာေတာ့ ျမန္မာ မီနီစလြန္း ကားေတြ ေရာင္းခ်မႈကို ရပ္နား ထားတာ မရွိဘဲ ၀ယ္ယူလိုသူေတြ အတြက္ အခ်ိန္မေရြး ေရာင္းခ်ေပး ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထပ္မံၿပီးေတာ့လည္း လာမယ့္ ႏွစ္ေတြမွာ ျမန္မာမီနီစလြန္းကား ေတြကို ထပ္မံ ထုတ္ေပးသြား ဖို႕လည္း စီစဥ္လ်က္ ရွိတယ္လို႕ သိရပါတယ္။
