Monday, April 8, 2013
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ Boao ဖိုရမ္ တက္ေရာက္
အေရွ႕နဲ႔အေနာက္ အာရွႏိုင္ငံေတြၾကား ကူးလူးဆက္ဆံေရးမွာ ပထ၀ီအေနအထားအရ အေရးပါတဲ့ အေနအထားမွာရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေဒသတြင္းဖြံ႔ၿဖိဳးေရးမွာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ေနတယ္လို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ဒီကေန႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ဟိုင္နန္မွာ က်င္းပတဲ့ ဘိုေအာအစည္းအေ၀း (Boao Forum) ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ သမၼတအျဖစ္နဲ႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ သြားေရာက္တဲ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က တင္ျပထားပါတယ္။
တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္းပင္ရဲ႕ ဖိတ္ၾကားခ်က္နဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာေရာက္ေနတဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ဟိုင္နန္မွာ သံုးရက္ၾကာက်င္းပတဲ့ ဘိုေအာဖိုရမ္ အစည္းအေ၀းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ေျပာင္းလဲမႈေတြကေန ေဒသတြင္း ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ ကူညီပံ့ပိုးႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားသြားပါတယ္။
"ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ေဒသတြင္း စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို ထိန္းထားႏုိင္ေရး အပါအ၀င္ ေဒသတြင္းမွာရွိတဲ့ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနသလို ထင္သာျမင္သာရွိၿပီး တာ၀န္ယူမႈရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အေရွ႕နဲ႔အေနာက္ အာရွႏိုင္ငံေတြၾကား ကူးလူးဆက္ဆံေရးအတြက္ ပထ၀ီအေနအထားအရ အေရးပါတဲ့ အေနအထားမွာ ရွိေနတာမို႔ တိုးတက္လာမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ေဒသတြင္းဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။"
သမၼတဦးသိန္းစိန္ဟာ ေသာၾကာေန႔ညေနကေတာ့ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔အျပင္ ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္း အပါအ၀င္ စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကိစၥရပ္ေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ စေနေန႔မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ CNMM သတၳဳတြင္း ကုမၸဏီအႀကီးအကဲ၊ North Petrol Chemical Corporation ဥကၠ႒ တို႔နဲ႔ သီးျခား ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့အျပင္ ဟိုင္နန္ျပည္နယ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးနဲ႔ အဖြဲ႔ ကိုလည္း ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။
လက္ရွိတည္ေဆာက္ေနတဲ့ ၉၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ၿပီးစီးေနၿပီျဖစ္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ယူနန္အေရာက္ ပိုက္လိုင္းသြယ္တန္းတဲ့ကိစၥ၊ နီကယ္နဲ႔ ေက်ာက္မီးေသြးတူးေဖာ္ေရး ကိစၥေတြအျပင္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား စီမံကိန္းဆိုင္ရာေတြကိုပါ ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ သမၼတ႐ံုး ၀က္ဘ္ဆိုက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးမွာ ေလာေလာဆယ္ အဆင္မေျပတာေတြ ရွိေနေပမဲ့ ေသနဂၤဗ်ဴဟာ မဟာမိတ္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးဟာ သိပ္ၿပီး ဆိုးဆိုးရြားရြား မရွိလွဘူးလို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူ ေဒါက္တာ လွေက်ာ္ေဇာက သံုးသပ္ပါတယ္။ အခု တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာက်င္းပေနတဲ့ ဘိုေအာ ဖိုရမ္ကို ျမန္မာနဲ႔ အာရွႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားအျပင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ကိုယ္စားလွယ္ပါ တက္ေရာက္လာတာေတြ႔ရတယ္လို႔ ေဒါက္တာလွေက်ာ္ေဇာက ေျပာပါတယ္။
"အာဆီယံႏိုင္ငံ ၁၀ ႏိုင္ငံလံုးလည္း တက္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကာဇက္စတန္ တို႔၊ ပါကစၥတန္တို႔၊ အိႏိၵယတို႔ အဲဒီလိုႏိုင္ငံေတြလည္း တက္တယ္။ ၾသစေၾတးလ်တို႔ နယူးဇီလန္တုိ႔ အဲဒီဘက္ကႏိုင္ငံေတြလည္း တက္တယ္။ အဓိက က အာရွတိုက္ကေပါ့ေလ။ အေတာ္မ်ားမ်ား တက္ၾကတယ္။ မဟာသီရာ တို႔ဘာတို႔ ရွိစဥ္ကတည္းက သူတို႔ကို အာရွတိုက္ရဲ႕ အီးယူလိုျဖစ္ေအာင္ေပါ့။ Asia union လိုျဖစ္ေအာင္ သူတုိ႔စၿပီး စီးပြားေရးအရ ေပါင္းစည္းႏိုင္ေအာင္ဆိုၿပီးေတာ့ လုပ္ၾကတာ။ အဲဒီကေန ႏိုင္ငံအခ်င္းခ်င္းကေန Free Trade လုပ္ၾကတယ္။ အခ်င္းခ်င္း သူတို႔ swap system လုိ႔ေခၚတယ္ေလ။ ကုန္သြယ္ေရးလုပ္ရင္ ၾကားခံေဒၚလာေငြ မထားေတာ့ဘူး။ သူ႔ႏိုင္ငံကေငြပဲေပး၊ အဲဒီလို swap system ဘ႑ာေရးစနစ္တခုကို ေဖာ္ေဆာင္တာေပါ့ အာရွတိုက္မွာ။"
ဒီႏွစ္ဖိုရမ္မွာ ထူးထူးျခားျခား တက္ေရာက္လာတဲ့ႏိုင္ငံေတြ၊ အရင္မတတ္ဖူးေသးတဲ့ ႏုိင္ငံက ဘယ္သူေတြပါလဲ။ -
"အဲဒါေတာ့ အခု က်မတို႔သိရသေလာက္ေတာ့ အေမရိကားတခုပဲ ရွိေသးတယ္။ အေမရိကားက ဒုတိယႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအဆင့္ ျဖစ္မွာေပါ့။ အဲဒါ ပထမဦးဆံုး တတ္လာတာပဲ။"
ျမန္မာႏိုင္ငံကေရာ။ -
"ျမန္မာႏိုင္ငံက ေတာက္ေလွ်ာက္တက္ေနတာပါ။ ႏွစ္တိုင္းတက္တယ္။"
ဒီႏွစ္မွာမွ သမၼတဦးသိန္းစိန္ ကိုယ္တိုင္တက္တာေပါ့။ -
"သမၼတကိုယ္တိုင္တက္တာ ဟုတ္တယ္။ သမၼတကို ကိုယ္တိုင္တက္ဖို႔လည္း ရွီက်င့္ဖ်င္ကိုယ္တိုင္က ဖိတ္တာ။ သမၼတႀကီးကိုယ္တိုင္ တက္ပါဆိုၿပီးေတာ့ လွမ္းဖိတ္လို႔ သူက လာတာ။ ခါတိုင္းႏွစ္ေတြက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးစိုး၀င္း တို႔ တက္ဖူးတယ္။ ဦးသိန္းစိန္လည္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဘ၀က လာဖူးတယ္။"
အခုသမၼတအျဖစ္နဲ႔ ဦးသိန္းစိန္လာတာကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ဘယ္လိုႀကိဳဆုိလဲ။ ေဒၚလွေက်ာ္ေဇာရဲ႕ အျမင္ သိပါရေစ။ -
"တကယ္ေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္နဲ႔ ျမန္မာျပည္နဲ႔က အင္မတန္ရင္းႏွီးတဲ့ ဆက္ဆံမႈရွိတာကိုေနာ္။ န၀တ တို႔ နအဖ တို႔ရွိကတည္းက။ ဦးသိန္းစိန္တို႔ကိုလည္း ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ သူက ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ခင္ခင္မင္မင္ ဆက္ဆံတဲ့သေဘာပါပဲ။ ေနာက္ ျမန္မာျပည္နဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္နဲ႔ကလည္း ေသနဂၤဗ်ဴဟာ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ေရး ဆိုတဲ့ စာခ်ဳပ္ေတြဘာေတြေတာင္ ခ်ဳပ္ထားၿပီးၿပီေလ။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ သူတို႔ဆက္ဆံေရးကေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။"
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ တက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ တ႐ုတ္-ျမန္မာဆက္ဆံေရးကို ေဒၚလွေက်ာ္ေဇာ အေနနဲ႔ ဘယ္လိုျမင္ပါလဲ။ -
Boao Forum မွာ တက္ေရာက္စကားေျပာၾကားေနတဲ့ ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္။ (ဧၿပီလ ၇ ရက္၊ ၂၀၁၃)"အဖုအထစ္ေတြကေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ဥပမာအားျဖင့္ ျမစ္ဆံုကိစၥလို ဟာမ်ိဳးေပါ့။ ေနာက္ အခု လက္ပံေတာင္းေတာင္ ကိစၥတို႔။ အဖုအထစ္ေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္ကေတာ့ ၾကည့္ရတာ သူက ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တစံုတရာ ဆက္ဆံထားတာက ထဲထဲ၀င္၀င္ ရွိထားတယ္ထင္တယ္။ သူတို႔ဘက္က သိပ္ စိုးရိမ္ပူပန္ပံု မရပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ ဒီမွာ စကား၀ိုင္းေတြ ဘာေတြေပါ့၊ ဒိုင္ယာေလာ့ေတြဘာေတြမွာေတာ့ တခ်ိဳ႕ ပါေမာကၡေတြ ေျပာေနတာရွိတာေပါ့။ ျမန္မာျပည္ကို အေမရိကန္က ထုိး၀င္လာတာဟာ သူတုိ႔ကို ရည္ရြယ္တာသာ ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ အုိဘားမား တို႔အစိုးရရဲ႕ ေျခလွမ္းတခုသာ ျဖစ္တယ္၊ ဒီလိုေတာ့ ေျပာတာေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရကိုယ္ႏွိက္က သိပ္ၿပီး ပူပန္မႈရွိပံုမရပါဘူး။"
ေဒါက္တာ လွေက်ာ္ေဇာ ေျပာျပသြားတာျဖစ္ပါတယ္။
တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္းပင္ရဲ႕ ဖိတ္ၾကားခ်က္နဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာေရာက္ေနတဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ဟိုင္နန္မွာ သံုးရက္ၾကာက်င္းပတဲ့ ဘိုေအာဖိုရမ္ အစည္းအေ၀းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ေျပာင္းလဲမႈေတြကေန ေဒသတြင္း ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ ကူညီပံ့ပိုးႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားသြားပါတယ္။
"ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ေဒသတြင္း စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို ထိန္းထားႏုိင္ေရး အပါအ၀င္ ေဒသတြင္းမွာရွိတဲ့ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနသလို ထင္သာျမင္သာရွိၿပီး တာ၀န္ယူမႈရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အေရွ႕နဲ႔အေနာက္ အာရွႏိုင္ငံေတြၾကား ကူးလူးဆက္ဆံေရးအတြက္ ပထ၀ီအေနအထားအရ အေရးပါတဲ့ အေနအထားမွာ ရွိေနတာမို႔ တိုးတက္လာမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ေဒသတြင္းဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။"
သမၼတဦးသိန္းစိန္ဟာ ေသာၾကာေန႔ညေနကေတာ့ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔အျပင္ ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္း အပါအ၀င္ စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကိစၥရပ္ေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ စေနေန႔မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ CNMM သတၳဳတြင္း ကုမၸဏီအႀကီးအကဲ၊ North Petrol Chemical Corporation ဥကၠ႒ တို႔နဲ႔ သီးျခား ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့အျပင္ ဟိုင္နန္ျပည္နယ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးနဲ႔ အဖြဲ႔ ကိုလည္း ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။
လက္ရွိတည္ေဆာက္ေနတဲ့ ၉၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ၿပီးစီးေနၿပီျဖစ္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ယူနန္အေရာက္ ပိုက္လိုင္းသြယ္တန္းတဲ့ကိစၥ၊ နီကယ္နဲ႔ ေက်ာက္မီးေသြးတူးေဖာ္ေရး ကိစၥေတြအျပင္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား စီမံကိန္းဆိုင္ရာေတြကိုပါ ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ သမၼတ႐ံုး ၀က္ဘ္ဆိုက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးမွာ ေလာေလာဆယ္ အဆင္မေျပတာေတြ ရွိေနေပမဲ့ ေသနဂၤဗ်ဴဟာ မဟာမိတ္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးဟာ သိပ္ၿပီး ဆိုးဆိုးရြားရြား မရွိလွဘူးလို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူ ေဒါက္တာ လွေက်ာ္ေဇာက သံုးသပ္ပါတယ္။ အခု တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာက်င္းပေနတဲ့ ဘိုေအာ ဖိုရမ္ကို ျမန္မာနဲ႔ အာရွႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားအျပင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ကိုယ္စားလွယ္ပါ တက္ေရာက္လာတာေတြ႔ရတယ္လို႔ ေဒါက္တာလွေက်ာ္ေဇာက ေျပာပါတယ္။
"အာဆီယံႏိုင္ငံ ၁၀ ႏိုင္ငံလံုးလည္း တက္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကာဇက္စတန္ တို႔၊ ပါကစၥတန္တို႔၊ အိႏိၵယတို႔ အဲဒီလိုႏိုင္ငံေတြလည္း တက္တယ္။ ၾသစေၾတးလ်တို႔ နယူးဇီလန္တုိ႔ အဲဒီဘက္ကႏိုင္ငံေတြလည္း တက္တယ္။ အဓိက က အာရွတိုက္ကေပါ့ေလ။ အေတာ္မ်ားမ်ား တက္ၾကတယ္။ မဟာသီရာ တို႔ဘာတို႔ ရွိစဥ္ကတည္းက သူတို႔ကို အာရွတိုက္ရဲ႕ အီးယူလိုျဖစ္ေအာင္ေပါ့။ Asia union လိုျဖစ္ေအာင္ သူတုိ႔စၿပီး စီးပြားေရးအရ ေပါင္းစည္းႏိုင္ေအာင္ဆိုၿပီးေတာ့ လုပ္ၾကတာ။ အဲဒီကေန ႏိုင္ငံအခ်င္းခ်င္းကေန Free Trade လုပ္ၾကတယ္။ အခ်င္းခ်င္း သူတို႔ swap system လုိ႔ေခၚတယ္ေလ။ ကုန္သြယ္ေရးလုပ္ရင္ ၾကားခံေဒၚလာေငြ မထားေတာ့ဘူး။ သူ႔ႏိုင္ငံကေငြပဲေပး၊ အဲဒီလို swap system ဘ႑ာေရးစနစ္တခုကို ေဖာ္ေဆာင္တာေပါ့ အာရွတိုက္မွာ။"
ဒီႏွစ္ဖိုရမ္မွာ ထူးထူးျခားျခား တက္ေရာက္လာတဲ့ႏိုင္ငံေတြ၊ အရင္မတတ္ဖူးေသးတဲ့ ႏုိင္ငံက ဘယ္သူေတြပါလဲ။ -
"အဲဒါေတာ့ အခု က်မတို႔သိရသေလာက္ေတာ့ အေမရိကားတခုပဲ ရွိေသးတယ္။ အေမရိကားက ဒုတိယႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအဆင့္ ျဖစ္မွာေပါ့။ အဲဒါ ပထမဦးဆံုး တတ္လာတာပဲ။"
ျမန္မာႏိုင္ငံကေရာ။ -
"ျမန္မာႏိုင္ငံက ေတာက္ေလွ်ာက္တက္ေနတာပါ။ ႏွစ္တိုင္းတက္တယ္။"
ဒီႏွစ္မွာမွ သမၼတဦးသိန္းစိန္ ကိုယ္တိုင္တက္တာေပါ့။ -
"သမၼတကိုယ္တိုင္တက္တာ ဟုတ္တယ္။ သမၼတကို ကိုယ္တိုင္တက္ဖို႔လည္း ရွီက်င့္ဖ်င္ကိုယ္တိုင္က ဖိတ္တာ။ သမၼတႀကီးကိုယ္တိုင္ တက္ပါဆိုၿပီးေတာ့ လွမ္းဖိတ္လို႔ သူက လာတာ။ ခါတိုင္းႏွစ္ေတြက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးစိုး၀င္း တို႔ တက္ဖူးတယ္။ ဦးသိန္းစိန္လည္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဘ၀က လာဖူးတယ္။"
အခုသမၼတအျဖစ္နဲ႔ ဦးသိန္းစိန္လာတာကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ဘယ္လိုႀကိဳဆုိလဲ။ ေဒၚလွေက်ာ္ေဇာရဲ႕ အျမင္ သိပါရေစ။ -
"တကယ္ေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္နဲ႔ ျမန္မာျပည္နဲ႔က အင္မတန္ရင္းႏွီးတဲ့ ဆက္ဆံမႈရွိတာကိုေနာ္။ န၀တ တို႔ နအဖ တို႔ရွိကတည္းက။ ဦးသိန္းစိန္တို႔ကိုလည္း ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ သူက ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ခင္ခင္မင္မင္ ဆက္ဆံတဲ့သေဘာပါပဲ။ ေနာက္ ျမန္မာျပည္နဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္နဲ႔ကလည္း ေသနဂၤဗ်ဴဟာ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ေရး ဆိုတဲ့ စာခ်ဳပ္ေတြဘာေတြေတာင္ ခ်ဳပ္ထားၿပီးၿပီေလ။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ သူတို႔ဆက္ဆံေရးကေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။"
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ တက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ တ႐ုတ္-ျမန္မာဆက္ဆံေရးကို ေဒၚလွေက်ာ္ေဇာ အေနနဲ႔ ဘယ္လိုျမင္ပါလဲ။ -
ေဒါက္တာ လွေက်ာ္ေဇာ ေျပာျပသြားတာျဖစ္ပါတယ္။
ကာဇက္စတန္ႏိုင္ငံမွာက်င္းပတဲ့ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား အေရး ေဆြးေႏြးပြဲ။ (ဧၿပီလ ၅ ရက္၊ ၂၀၁၃)
ကာဇက္စတန္ႏိုင္ငံမွာက်င္းပတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲရဲ႕ ဒုတိယေန႔နဲ႔ ေနာက္ဆံုးေန႔အျဖစ္ ႀကိဳးပမ္းညႇိႏိႈင္းခဲ့ၾကေပမဲ့ အဓိက အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥေတြမွာ သေဘာတူညီမႈရရွိဖို႔ အလွမ္းကြာေ၀းေနဆဲပဲလို႔ ဥေရာပသမဂၢ ႏိုင္ငံျခားေရးရာမူ၀ါဒဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲျဖစ္တဲ့ Catherine Ashton က ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ထပ္တႀကိမ္ေဆြးေႏြးဖို႔ ေနရာေတာင္ မသတ္မွတ္ႏိုင္ခဲ့ဘူးလို႔ ႐ုရွား ဒုတိယႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Sergei Ryabkov က ေျပာပါတယ္။
အီရန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားကိစၥေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းေရးေခါင္းေဆာင္ Saeed Jalili ကလည္း သေဘာတူညီမႈ မရရွိခဲ့တာကို ထုတ္ေဖာ္၀န္ခံလိုက္ၿပီး၊ အီရန္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ယူေရနီယံ သန္႔စင္တဲ့အလုပ္ငန္းကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ထပ္မံေျပာၾကား လိုက္ပါတယ္။
အီရန္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ သန္႔စဥ္ၿပီးယူေရနီယံထုတ္လုပ္မႈကို ေလွ်ာ့ခ်ျဖတ္ေတာက္မႈမလုပ္ခင္ ကမၻာ့အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံေတြဘက္က အရင္ဆံုးေလွ်ာ့ေပါ့မႈေတြ ျပဳလုပ္ေပးဖို႔ အီရန္အစိုးရ ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္းလည္း သူက ေျပာဆိုသြားပါတယ္။
ေျမာက္ကိုရီးယား ဒံုးလက္နက္ပစ္လႊတ္ႏိုင္ေျခရွိ
ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရက သံတမန္ေတြကို ၿပဳံယမ္းကေန ထြက္ခြာဖို႔ေျပာထားတဲ့ ဗုဒၶဟူးေန႔ ပတ္၀န္းက်င္ေလာက္မွာ ဒုံးက်ည္စမ္းသပ္ပစ္လႊတ္တာ ဒါမွမဟုတ္ ရန္စတာေတြလုပ္လာႏုိင္တယ္လို႔ သမၼတ Park Geun-Hye ရဲ႕ အမ်ိဳးသားလုံၿခဳံေရးအႀကံေပးဆုိင္ရာ အႀကီးအကဲ Kim Jang-Soo က ေျပာပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ အဓိကရည္မွန္းခ်က္က အေမရိကန္အစိုးရ နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယားအစိုးရ တုိ႔ဆီကေန သံတမန္ေရးအရ အေလွ်ာ့ေပးဖုိ႔အတြက္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေျမာက္ကိုရီယားအစုိးရရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြဟာ ရန္စ႐ုံသက္သက္ ေျပာတာဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ မဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ ေတာင္ကိုရီးယားအေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ တပ္ေတြကို အသင့္အေနအထားျပင္ထားတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္မွာ တင္းမာမႈေတြ ျမင့္တက္လာေနတဲ့အတြက္ အေမရိကန္ပူးတဲြ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ဥကၠ႒နဲ႔ ၀ါရွင္တန္မွာ ျပဳလုပ္မယ့္ အစည္းအေ၀းကို ေတာင္ကိုရီးယား ထိပ္တန္းစစ္ေခါင္းေဆာင္ဘက္က တနဂၤေႏြေန႔မွာ ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ၾကည္းတပ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ Martin Dempsey ဟာ ဧၿပီ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ ေတာင္ကိုရီးယားဗုိလ္ခ်ဳပ္ Jung Seung-jo နဲ႔ ေတြ႔ဖို႔လုပ္ထားတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ Jung ခရီးသြားေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က ရန္စတုိက္ခုိက္တာေတြ လုပ္လာမွာကို ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံက စိုးရိမ္ေနတယ္လို႔ သူ႔ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က ေျပာပါတယ္။
ေျမာက္ကိုရီးယားစစ္ေရးျပင္မႈ ေတာင္ကိုရီးယား သတိနဲ႔ေစာင့္ၾကည့္
ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံဟာ မစ္ဇိုင္းဒံုးပ်ံစမ္းသပ္ပစ္လႊတ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ပံုစံ ရွိေနသလို ေနာက္ထပ္ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ လုပ္ရပ္တခု အခုသီတင္းပတ္ထဲမွာ ျပဳလုပ္ဖြယ္ရွိတယ္လို႔ ေတာင္ကိုရီးယားအမ်ိဳးသား လံုၿခံဳေရးဌာနရဲ႕ ထိပ္တန္းအရာရွိတဦးက တနဂၤေႏြေန႔မွာ ေျပာပါတယ္။ မၾကာခင္ ၿပံဳယမ္းၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ သံတမန္ေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကို အာမခံခ်က္ မေပးႏိုင္ေတာ့ဘူး လို႔လည္း ေျမာက္ကိုရီးယားက ေျပာဆိုထားတာပါ။ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က ၿခိမ္းေျခာက္မႈ၊ ဒါမွမဟုတ္ ဒံုးပ်ံစမ္းသပ္မႈကို ဗုဒၵဟူးေန႔ မတိုင္ခင္ ဒါမွမဟုတ္ ဗုဒၵဟူးေန႔ေနာက္ပိုင္း ျပဳလုပ္ဖြယ္ရွိတယ္လို႔ ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတ ပက္ဂြမ္ေဟးရဲ႕ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရး အႀကံေပး အရာရွိခ်ဳပ္ျဖစ္တဲ့ ကမ္ဂ်န္ဆိုက ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ အေမရိကန္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ သံတမန္ေရးအရ ဖိအားေပးမႈေတြ ေလွ်ာ့ပါးသြားေအာင္ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေတာင္ကိုရီးယားအေနနဲ႔ စစ္ေရးအသင့္ျပင္ဆင္ထားမႈကို ဆက္လက္ထားရွိမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္းေျပာပါတယ္။
ကိုရီးယားကြ်န္းဆြယ္မွာ တင္းမာမႈေတြ အရွိန္တက္ေနတာေၾကာင့္ ေတာင္ကိုရီးယား ထိပ္တန္း စစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္ဟာ ၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ အေမရိကန္ပူးတြဲ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္မ်ားရဲ႕ သဘာပတိနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ စီစဥ္ထားတဲ့ကိစၥကို ေရႊ႕ဆိုင္း လိုက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ၾကည္းတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မာတင္မ္ ဒမ့္ေဆး (Martin Dempsey) နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေယာင္ စေယာင္ယို (Jung Seaung-jo) တို႔တက္ေရာက္မယ့္ စစ္ဘက္ေရးရာ ႏွစ္ပတ္လည္ေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းကို ဧၿပီလ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပဖို႔ စီစဥ္ထားခဲ့တာပါ။
ေတာင္ကိုရီးယားရဲ႕ ပူးတြဲစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေယာင္ ခရီးသြားေနခ်ိန္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားက ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ျပဳလုပ္လာႏိုင္ဖြယ္ရွိတယ္ဆိုၿပီး ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံဘက္က စိုးရိမ္မႈရွိေနတယ္လို႔ ေတာင္ကိုရီးယား စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ေျပာခြင့္ရသူက ေျပာဆိုပါတယ္။
ပဲခူူးတုိင္း ေဒသႀကီးအတြင္း ထုတ္ျပန္ထားေသာ ပုဒ္မ ၁၄၄ ပါ ကန္႔သတ္ခ်ိန္ကုိ ထပ္မံေလွ်ာ့ခ်မည္ျဖစ္ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားသူ ၈၀ ေက်ာ္ရွိေန
နတၲလင္းၿမိ႕ေပၚတြင္ လွည့္ကင္း ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားကို မတ္လ လကုန္ပိုင္းက ေတြ႔ရစဥ္
ပဲခူးတုိင္း ေဒသႀကီးအတြင္း ထုတ္ျပန္ထားေသာ ပုဒ္မ ၁၄၄ ပါ ကန္႔သတ္ခ်ိန္အား ထပ္မံေလွ်ာ့ခ်သြားမည္ျဖစ္ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားသူ ၈၀ ေက်ာ္ ရွိေနေၾကာင္း ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕မွဴးျဖစ္သူ ရဲမွဴးႀကီး ျမ၀င္းက Eleven Media သုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး သာယာ၀တီခ႐ုိင္ရွိ ၿမိဳ႕နယ္ငါးၿမိဳ႕နယ္၌ မတ္လအတြင္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ပုဒ္မ ၁၄၄ သည္ ည ၆ နာရီမွ နံနက္ ၆ နာရီ မထြက္ရ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ဧၿပီလ ၃ ရက္ေန႔မွ စတင္ကာ ည ၁၀ နာရီမွ နံနက္ ၄ နာရီထိ ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့သည္။ "အေျခအေန တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းလာမႈေပၚ မူတည္ၿပီး ထပ္မံေလွ်ာ့ခ်သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္" ဟု ရဲမွဴးႀကီး ျမ၀င္းက ေျပာသည္။
မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔မွ စတင္ကာ ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး သာယာ၀တီခ႐ုိင္အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ အေဆာက္အအုံ ဖ်က္ဆီးမႈမ်ားမွ ဦးေဆာင္ခဲ့သူဟု ယူဆရသည့္ ၃၈ ဦးအား ဖမ္းဆီးထားၿပီး ဆက္လက္ဖမ္းဆီးရန္ က်န္ရွိေနေၾကာင္း ရဲမွဴးႀကီးျမ၀င္းက အတည္ျပဳေျပာသည္။
ယင္းျဖစ္စဥ္မ်ားေၾကာင့္ ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း လုိက္နာမႈမရွိသူ အေယာက္ ၄၀ ေက်ာ္ ရွိေနၿပီး ၎တုိ႔အားလည္း ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားၿပီး ေထာင္ဒဏ္တစ္လ ခ်သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အေဆာက္အအုံမ်ား ၿဖိဳဖ်က္မႈ၌ ဦးေဆာင္ခဲ့သူမ်ားအား အမႈ ၁၈ မႈျဖင့္ အမႈဖြင့္ထားၿပီး မၾကာမီ ႐ုံးတင္စစ္ေဆးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
သာယာ၀တီခ႐ုိင္ အတြင္းရွိ ႀကိဳ႕ပင္ေကာက္၊ ဇီးကုန္း၊ နတၱလင္း၊ မင္းလွ၊ ပုတီးကုန္း၊ မုိးညိဳ၊ အင္းမႏွင့္ အုိးသည္ကုန္းၿမိဳ႕နယ္မ်ား၌ ဖ်က္ဆီးမႈမ်ား အဓိကျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ယင္းေဒသမ်ားမွာ လက္ရွိတြင္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈကုိ ျပန္လည္ဦးတည္လာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားထံမွ သိရသည္။
မိတၴီလာ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ ရလဒ္အရ ျပည္တြင္း အဖြဲ႔အစည္းမွ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းဟု ယူဆၿပီး လူ ၄၀ ေက်ာ္အား ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးလ်က္ရွိ
မိတၳီလာၿမိဳ႕န
ယ္ အတြင္းရွိ အင္းကုန္းကယ္ဆယ္ေရး စခန္းအတြင္းရွိ ဒုကၡသည္မ်ားအား ဧၿပီ ၅ ရက္ေန႔ မနက္ပိုင္းက ေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ - ၀ဏၰ(မိတၳီလာ))
မိတၴီလာၿမဳိ႕တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္အား စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ ရလဒ္မွာ ၿပီးဆုံးခဲ့ၿပီး မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရအဖြဲ႕သို႔ တင္ျပထားေၾကာင္း စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ျဖစ္သူ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး နယ္စပ္ေရးရာႏွင့္ လုံၿခဳံေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ၀န္ႀကီး ဗုိလ္မွဴးႀကီး ေအာင္ေက်ာ္မုိးမွ ဧၿပီလ ၆ ရက္ေန႔က Eleven Media သို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ႏွစ္ပတ္ေက်ာ္ၾကာ စုံစမ္းစစ္ေဆးခ်က္အရ ျပည္တြင္းအဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုမွ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းဟု ယူဆရၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ၎အဖြဲ႕အစည္း၏ ကြင္းဆက္ဟု ယူဆရသူ ၄၀ ေက်ာ္အား ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးေနၿပီး ကြင္းဆက္မ်ား ရွိႏုိင္သျဖင့္ စုံစမ္းလ်က္ရွိေၾကာင္း ဗုိလ္မွဴးႀကီး ေအာင္ေက်ာ္မုိးက အတည္ျပဳ ေျပာၾကားသည္။
မိတၴီလာၿမဳိ႕ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္အား ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ျပည္တြင္းအဖြဲ႕အစည္းအား တရား၀င္ထုတ္ျပန္ရန္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား လုိအပ္ေနေသးေၾကာင္း၊ ဗုိလ္မွဴးႀကီး ေအာင္ေက်ာ္မုိးထံမွ သိရသည္။ "ျဖစ္စဥ္မွာ ဖမ္းဆီးထားတဲ့ လူေတြနဲ႔ ကြင္းဆက္ေတြကုိ ဆက္လက္စုံစမ္း ဖမ္းဆီးမႈေတြ ျပဳလုပ္သြားပါမယ္။ ဥပေဒပုိင္းအရေတာ့ လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈ အဖြဲ႕ကေနၿပီး စီရင္ခ်က္ ခ်သြားမွာပါ" ဟု ဗုိလ္မွဴးႀကီး ေအာင္ေက်ာ္မုိးက ေျပာသည္။
မတ္လ ၂၀ ရက္ေန႔က မိတၴီလာေစ်းႀကီးရွိ နယူး၀ိန္႔စိန္ ေရႊဆုိင္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ သာမန္ခုိက္ရန္ျဖစ္ပြားမႈမွ စတင္ကာ ဘာသာေရး အဓိက႐ုဏ္းအသြင္ ဖန္တီးလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားေၾကာင့္ သက္ဆုိင္ရာမွ ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္ျပန္ထိန္းသိမ္းခဲ့ရာတြင္ အေျခအေနမွာ ပုိမုိဆုိးရြားမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည့္အတြက္ မတ္လ ၂၂ ရက္ေန႕တြင္မူ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာကာ တပ္အင္အား အသုံးျပဳ ထိန္းသိမ္းခဲ့ရသည္။
ယင္းျဖစ္စဥ္မွာ သုံးရက္ၾကာ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေသဆုံးသူ ၄၃ ဦးႏွင့္ ဒဏ္ရာရရွိသူ ၅၀ ဦးထက္မနည္း ရွိခဲ့ေၾကာင္း မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ သိရသည္။ ျဖစ္စဥ္အတြင္း မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးခံရေသာ အိမ္အလုံးေရ ၁၆၀၀ နီးပါးႏွင့္ ဘာသာေရး အေဆာက္အဦမ်ားလည္း ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး ဒုကၡသည္ဦးေရ ၁၀၀၀၀ ခန္႔ ရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
Subscribe to:
Posts (Atom)